SOLON, Atinalı devlet adamı (? İÖ 640/635 – İÖ 559 ?). Yunanistan’ın yedi bilgesinden biridir. Yoksul ancak soylu bir ailenin çocuğuydu. Bir süre deniz aşırı ticaretle uğraştı. İÖ 600′lerde Salamis Adası’nı Megaralılardan almak için düzenlenen savaşta gösterdiği başarılarla dikkatleri üstüne çekti. İÖ 594′te sınıflar arası çatışmalarda arabulucu olarak, özel yetkilerle arkhon (her yıl seçilen yargıç-yönetici) görevine getirildi. Bu görevi sırasında istikrarlı ve kalıcı bir uzlaşma sağlamayı amaçlayan çalışmalar yaptı. Sürgünler ve siyasal mahkûmlar için af çıkarttı. Aynı zamanda köylülerin borç yükünü hafifleten seisakhtheia adlı reform yasasını kabul ettirdi. Bu reformu desteklemek üzere tüm ipotekleri kaldırdı. Yürürlükteki para sisteminde değişiklik yaparak deflasyon yoluyla borçlarda °/o 30′luk düşüş saladı. Borçlunun borcu karşılığı kendi bedenini rehine koyması esasına dayanan sisteme son verdi. Bundan başka bireylerin borçlarından dolayı tutuklanması uygulamasını kaldırdı. Topluma egemen olan geleneksel klanın (genos) gücünü azaltacak önlemlere başvurarak, bireysel özgürlük yönündeki gelişmeyi pekiştirdi. Aile topraklarının mirasla bolü nebi I meşini sağlarken, ticaret ve zanaatları destekleyerek toplumsal refah düzeyinin yükselmesi için çalıştı. Ağırlık ve ölçü birimlerinin yanı sıra sikkelerde de standardizasyona giderek paranın.dolaşımını hızlandırdı. Aldığı önlemler iktisadi bunalımın atlatılmasında önemli bir rol oynadı. İÖ 592′de yasama tam yetkisini aldıktan sonra, yönetim biçiminde değişikliğe giderek anayasal bir reforma girişti. Atinalıları yıllık gelir düzeylerine göre dört sınıfa ayırarak, siyasal hakların ölçü ve sınırlarını bu bölümlenme temeline dayandırdı. Böylece yöneticilerin dar bir çerçevede kurayla belirlenmesi geleneğini bir ölçüde demokratikleştirirken, yönetimden sorumlu dokuz arkhonun kurul biçimde çalışmasını sağladı. Yaşam boyu üyelik hakkına sahip eski yöneticilerin oluşturduğu Areopagos Meclisi’nin yanında, hem bu meclisin gücünü dengeleyecek hem de tüm sınıflardan yurttaşların temsil edildiği Yurttaşlar Meclisi’ne yol gösterecek, ağırlıklı olarak reformistlerden oluşan Dört-yüzler Meclisi’ni kurdu. Hukuk alanında yoksul kesimin yanında yer alarak, yasalar önünde eşitlik ilkesini getirdi. Tüm yurttaşlara yöneticilerin kararlarına karşı bir üst makama başvurma ve dava açma hakkı tanıdı. Bu amaçla bir temyiz mercii olarak üyeleri her dava için yurttaşlar arasından kurayla belirlenen Hakemler Kurulu’nu (Heliaea) oluşturdu. Aynı zamanda Drakon Yasaları’nı büyük ölçüde değiştirerek daha insancıl duruma getirdi. Onun yasaları bazı değişiklikler ve eklemeler yapılarak 5. yy’ın sonuna kadar Atina yazılı hukukunun temelini oluşturdu.
Tasarladığı işleri tamamladıktan sonra, hazırladığı yasaların uyulanmasına karışıyor duruma düşememek için, gönüllü olarak on yıllık sürgüne çıktı. Atina’ya dönüşünde yurttaşların, başını soyluların oluşturduğu yerel hiziplere bölünmüş olduklarını gördü. Ancak onun Kuzeydoğu Attikalıların lideri Peisistratos’un tiranlık kurmak istediği yönündeki uyarılar dikkate alınmadı. Platon’ca hazırlanıp sonradan değişikliğe uğrayan geleneksel Yedi Bilge Adam listesinde her dönemde yer alan dört bilgeden biri olan Solon, aynı zamanda Atina’nın İlk şairidir. Ne var ki Atinalıları eğitmeyi amaçladığı şiirlerinden pek azı günümüze ulaşabildi.
Sağlık, Teknoloji, Kültür ve Sanat Ansiklopedisi
