ŞOK, tıp., kalbin pompaladığı kan miktarının organ, doku ve hücrelerin gereksinmelerini karşılayamayacak düzeyde oluşu nedeniyle vücudun normal yaşam işlevlerini yerine getirememesi. Başlıca üç çeşit şok vardır. Kanama şoku, endtoksikseptik şok, kalp kaynaklı şok. Kanama şoku. Ağır yaralanmalar, ağır derecede yanıklar ya da kırıklarla bağlantılıdır. Kanama iç ya da dış olabilir. Özellikle vücut dışına çıkan kan kaybı büyük olursa şokun tehlikesi de büyük olur. Damarların içindek kan miktarında ortaya çıkan azalma, kalbe dönmekte olan kan miktarında da azalmaya yol açtığından, kalbin organlara pompalayacağı kanda da azalmaya neden olur. Böylece organlara hücrelere ve dokulara da az kan gittiğinden gerekli beslenme sağlanamaz. Damariardaki kanın azalmasıyla birlikte kan basınında da düşme olur. Bu durumda sempatik sinir sisteminin uyarmasıyla adrenalin hormonu salgılanır. Bu hormon damarların daralmasını sağlar, Gerek kan miktarındaki azalma, gerek kan damarlarının daralması ve gerekse kanın, özellikle alyuvarlar açısından kalitesinin bozulması kanın dokulara taşıdığı oksijen miktarında belli bir azalmaya neden olur. Bu durum, hücrelerin yaşamak, enerji üretmek ve işlevlerini yerine getirebilmek için gerekli oksijeni yeterli miktarda bulama-malarıyla sonuçlanır. Bunun sonucunda giderek organlar, dokular ve hücreler yıkıma uğrarlar, hasta da şoka girer. Hasta şok durumundan iki biçimde kurtulabilir: Hastanın kendi vücudu fazla olmayan bir kanamayı dokulardan damar içine çektiği sıvıyla karşılayıp şoktan kurtulur ya da hasta ivedilikle yoğun bir şok tedavisine alınır. Şoktan döndürülemeyen hastaların öülüm kaçınılmazdır. Endotoksikseptik şok. Bazı bakteriler endotoksin adı verilen bir zehir maddesi üretirler. Bu bakteriler nedeniyle hastalanmış olan insanlarda, bakterilerin açığa çıkardıkları endotoksin adlı zehirleri hastanın antikorları etkisiz duruma getirmeye çalışırlar. Bunun için de antikorlar endotoksinlere bağlanırlar. Ancak bu bağlanma vücut için kötü bir sonuç yaratır, anafilatoksin adı verilen br madenin açığa çıkmasına yol açar. Anafilatoksin maddesi ise adrenalin ve noradrenalin, histamin, serotonin ve kinin gibi damarlar üzerinde etkili maddelerin vücut içinde serbest kalmalarını sağlar. Özellikle adrenalin ve noradrenalin kanama şokunda olduğu gibi etki göstererek damarların daralmasına neden olur. bu durum dokuların ve hücrelerin daha az oksijen almalarına yol açar. Hücrelerdeki oksijen azlığı asit üretimini artırır. Asit ise damarların genişlemesine ve kanın genişlemiş olan damarlarda göllenip kalbe daha az miktarda geriye dönmesine neden olur. Bu da vücuda bir kanama gibi etki eder. Bundan sonrası bir kanama şokunda gelişen olaylara benzer. Sepsis ise cerahat yapıcı ve bazı bakterilerin ve bunların zehirlerinin kana karışması demektir. Sepsis olayından kaynaklanan şoklara septik şok denir ve genel çizgileriyle kanama ve endotoksik şoka benzer.Kalp kaynaktı şok. Kalbin pompalama gücünde herhangi bir nedenle azalma olursa, kendine dönmekte olan kanda da bir azalma olacaktır. Kalbe dönmeyen kan ise özellikle toplardamarlarda göilenecek ve etkin kan dolaşımının dışında kalacaktır. Bu durumun yaratacağı sonuç kan kaybının aynı olacaktır. Kalbin pompalama gücünü ve pompalananan kan miktarım azaltan en büyük etkenler, kalpte gelişen enfarktüsler ve kalbin kasılma ritminde gelişen bozukluklardır. Belirtileri. Kanamaya bağlı ve kalp kaynaklı şokun belirtileri genellikle aynıdır. En önemli belirti hasanın halsizleşmesi, rengin sararması, terlemesi ve sıcaklığın düşmesidir, deri soluk ve mordur. Bilinç derin komaya kadar gidebilen bozukluklar gösterebilir. Hasta kusar ya da mide bulantısından yakınır. Zamanla çevreye karşı ilgisini ve dikkatini yitirir. Nabız hızlı olmakla birlikte duyulamayacak kadar hafiftir. Tansiyon hızla düşer. Septik ya da endotoksik şokta ateş yükselir, titreme görülür, hasta idrara çıkamaz. Şokta ilk yardım ve önlemler. Şoka girmiş hastanın zaman yitirmeksizin en yakın hastaneye götürülmesi gerekir. Ancak bu zaman içinde öncelikle hasta yatırılmalı, sonra bacakları kalp düzeyinin üstüne kaldırılmalı, kalbe dönecek kan.miktarı çoğaltılmalıdır. Kanama bacak ya da kotlarda ise kanama noktasının üst bölümü sikaca bağlanarak kanın dışarıya akması önlenir. Bu arada yaranın üstüne temiz bir bez, ya da tamponla bastırmak gerekir. Kanama gövdedeki bir yaradan geliyorsa, yine temiz bir bez ya da tamponla yaranın üstüne bastırmak yararlıdır. Boyun bölgesindeki br kanamada, yalnız kanamanın üstüne basılmalı, ancak bu bastırmanın kuvveti kanamayı durduracak fakat boynu zedelemeyecek kadar olmalıdır. Kafadaki kanamalarda belirgin bir kırık varsa kesinlikle yaraya dokunuimama-lıdır. Hasta taşınırken üstü örtülerek vücudun sıcak kalmasına çalışılmalıdır. Solunumu durmuş olan hastaya da yapay solunum zaman geçirmeksizin yapılmalıdır. Tüm bu işlemler sırasında hastaya kesinlikle ağızdan hiçbir besin maddesi verilmemelidir.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji