SİYONİZM, Filistin toprakları üzerinde bağımsız bir Yahudi devleti kurma amacına yönelik hareket. Adını bugünkü Kudüs Ksnti’nin bir tftpesl olan ve târihte IÖ1000 yılı dolaylarında Yahudilerin elint gtçtrek başkentleri olan Slyon Kentl’nden aldı19. yy’da ortaya çıkan bir akım olmasına karşın, Yahudilerin ulusa! bir yurda sahip olma dûföneesl, Bent israil’in Romalılarca biçimlerde savunuldu. Avmanlardi çeşitli gerekçeler ileri sürerek, Ortadoğu’da kendi çıkarları doğrultusunda hareket edteek bir Yahudi devletinin kurulması gerektiğini ileri sürdüler, Kaynağını dinden vt Yahudi düşmanlığından alan çağdaş siyoniım 19. yy’ın ürünüdür- 1 9, yy’da tüm Avrupa’yı saran milliyetçilik sağlam temeller üzerine kurulu bir dinden gelmeleri oluşturmaktadır. Bu nedenle Yahudiler, yaşadıkları ülkelerin halklarıyla bütünleşmeyip onların kültürleriyle uyuşamadıklarından. yaşadıkları çevrede tepkiyle karşılaşmaktadırlar. Dahası, öteki vatandaşlara tanınan haklardan yoksun bırakılarak, baskı ve işkence altında tutulmaktadırlar. Devletlerarası ilişkilerde eşitlik ve saygının temel olduğunu belirten Dr. Pinsker, Yahudilerin bu baskı ve işkencelerden kurtulabilmeleri için, uluslararası sisteme bağımsız bir devlet olarak katılmaları gerektiğini ve ancak Filistin’de bir devlet kurularak bu sorunun çözümlenebileceğini belirtti. Sonraları bu devletin nasıl kurulacağı konusunda birçok Siyonist ideolog arasında görüş ayrılıkları çıktı. Siyonizmi bu dağınık görünümünden kurararak örgütleyen kişi ise Theodore Herzl oldu. Siyasal siyonizmi, Yahudi Devleti adlı kitabında sistemleştirdi ve Ağustos 1897′de İsviçre’nin Basei Kenti’nde düzenlediği Birinci Dünya Siyonist Kongresi ile uygulama alanına soktu. Kongrede Siyonizm konusundaki görüş ayrılıklarını giderdi, amacını ve buna ulaşmak için gerekli araçları belirledi, mali ve yönetsel Örgütler kurdu.Bu dönemden sonra Filistin’e olan Yahudi göçü hızlandı, Osmanlı Devleti bu gelişmeyi özendirmememekle birlikte, pek fazla engelleyici önlemler de almadı. Aynı dönemde bölgede giderek etkisini arttıran İngiltere ise, siyonizmin bölgedeki bu etkinliklerini, giderek güçlenen Arap ulusçuluğunu dengeleyecek bir gelişme olarak görmekteydi. İki savaş arası dönemde İngiltere’nin manda yönetimi altına giren bölgeye, dünya Siyonist örgütü’nün yönlendiriciliğime Yahudi göçü daha da hızlandı. Almanya’da Nazilerin iktidara gelmesiyle daha uygun bir ortam kazanan bu göç hareketleri, bölgedeki Arap halkının şiddetli tepkisiyle karşılaştı. Durumun giderek denetimden çıktığını gören ingiltere, konuyu 1947′de Birleşmiş Milletler örgütü’ne getirdi ve sonuçta Filistin topraklarının bölünmesi kararı alındı. Bu kararın ardından beliren kargaşa ortamında, 14 Mayıs 1948′deTel Aviv’-de toplanan Yahudi Ulusal Konseyi, İsrail Devleti’nin kurulduğunu ilan ederken siyonızm bölgedeki temel amacına ulaşmış oluyordu, Ancak, bu durum bölgede sürekli bir gerginlik ve uzlaşmazlık havası yaratarak, dört kez Arap-lsrail savaşlarına yol açtı (1948, 1956,1967 ve 1973). Siyonizmin, devletten sonraki hedeflerinin, İsrail göçleri hızlandırarak yeni devleti orada yerleştirmek, bu ülkeye ekonomik ve askeri yardımlar sağlamak, israil’in topraklarını genişletmek ve ele geçirdiği yeni yerlere yerleşmesini kesinlestir bu yolda etkilemek ve Yahudi dostluğu yaratmak gibi noktalarda toplandığı görülmektedir, 197S’te Birleşmiş Milletler (3 milyon) yaklaşık iki katı dolaylarındadır. Bugün dünyanın her yanına yayılan Yahudiler bulundukları ülkelerde sayıları azda olsa etkin bir topluluk durumundadırlar. Yahudilerin yarımşar milyonu Fransa, İngiltere ve Arjantin’de yaşamaktadır. Önemli miktarda Yahudi nüfusun bulunduğu öteki ülkeler ise Brezilya, Uruguay, B.Almanya, İtalya, Macaristan, Meskika ve Venezüella’dır. Türkiye’de ise 27.000 kadar Yahudi bulunduğu sanılmaktadır. Arap ülkelerinde de az da olsa bir miktar Yahudi hâlâ yaşamaktadır (Örneğin Suriye’de 3.500 kadar). Bulundukları yerlerde ticaret ve mali yaşamda önemli yerler işgal eden Yahudiler bazı yerlerde de güçlü siyasal İlişkiler sürdürerek etkili olmaktadırlar. Örneğin, ABD dış siyasetinin yıllarca İsrail lehine yürütülebilmesini sağladılar ve sağlamaktadırlar, 1973′teki Altı Ekim Savaşı’nda ABD’deki Yahudiler siyonizmin bir gereği olarak İsrail’e yardım için 500 milyon dolar dolaylarında para topladılar. Bunun dışında özellikle, ABD’nin İsrail’e resmi ekonomik ve askeri yardımı da çok önemli miktarlardadır (1973′te 21 milyann üzerinde).1948′de İsrail Devleti kurulduğunda Filistin’de 750,000 dolaylarında olan Yahudi nüfusu aradan geçen süredeki düzenli göçlerle 1967′de 2.3 milyon öldü, 1974′te İse 2.7 milyona çıktı. Son olarak Rusya’daki Yahudilerin israil’e göçmeleri konusu ortaya çıktı ve siyasal bir nitelik kazandı. Günümüzde İsrail’in işgali altında bulundurduğu Arap topraklarının Yahudi yerleşimine açılması, Kudüs’ün elden çıkarılmaması gibi eğilimlerin Siyonist amaçlara uygun olduğu söylenebilir.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji