PLATİN

PLATİN, kim., Pt. elementlerin sınıflandır­ma çizelgesinin 8. kümesinde yer alan ve altın, elmas ile birlikte eski kayaçların ka­lıntılarında bulunan değerli metal. Atom kütlesi 195,09, atom numarası 78, erime noktası 1772°C, kaynama noktası 3827°C, özgül kütlesi 21,45 g/cm3 olan, 1, 2, 3, ya da 4 değerlik alabilen bir soy metaldir. Güney Amerika’da 1735′te Ul-loa ve 1741 ‘de Wood’ca bulundu, ilk bu­lunduğunda gümüş sanılan platin, Kolomb’un gelişinden önce de yerlilerce bilinmekte ve kullanılmaktaydı. Platin, kumlarda, altınla ve aynı gruptan ruten­yum, rodyum, paladyum, osmiyum, irid­yum gibi çeşitli madenlerle karışık durumda doğal olarak bulunur; karışım­da ayrıca önemli miktarda demir ve ba­kır da vardır. Dünya üretiminde, platinin %8′den fazlası Urallar’da çıkarılır; platin üreten öteki ülkeler ABD, Brezilya ve Gü­ney Afrika Cumhuriyeti’dir. Platinle karışık durumda bulunan çeşitli madenler, hemen yatağın yakınında bir seri yıkamayla temizlenir: altın bazen mal­gama yoluyla ayrılır. Böylece platin cev­heri elde edilir. Nitrik asit etkisiyle demir ve bakır giderilir, süzüldükten sonra bakır çökelti altın suyu ile işlenir; böylece pla­tin, iridyum ve paladyum klorür biçiminde çökelir, geriye iridyum osmiyür bakımın­dan zengin bir kum kalır. Amonyum klo­rür katılarak platin ve iridyum kloroplatinat ve amonyum kloroiridat biçiminde çökeltilir. Bu karışımın kavrulmasıyla sünger bi­çiminde bir kütle elde edilir. Platin süngeri elenen bu kütle kireçten bir potada oksihidrojen üfleciyle ergitilir; elde edilen platiniridyum alaşımı, genellikle olduğu gibi piyasaya sürülür. Arı platin, bu karışımın çözünebilen karmaşık nitritler durumuna dönüştürülmesinden sonra amonyaklı klo­rür biçiminde çökeltilmesiyle elde edilir. Bakırın elektroliz yoluyla arıtılması sırasın­da oluşan anot çamurundan da az mik­tarda platin üretilebilir. Kolayca telleşebilen, arı halde çok dövülgen, çok direngen, havada değişime uğ­ramayan, yalnızca altın suyu, sıcak potas kostik, derişik potasyum siyanürden etki­lenen bir metal olan platin, en çok mücev­her yapımında, kimya laboratuvarlarında kullanılan krozörlerin ve tellerin birçok ale­tin çeşitli parçalarında kullanılır. Ayrıca elektrik kontaklarında, korozyona daya­nıklı aygıtların yapımında ve dişçilikte de kullanılır. Platin kobalt alaşımları magnetik özelliktedir. Kütlece yüzde 76,7 Pt ile °/o 23,3 Co’dan oluşan böyle bir alaşım, Alnico V alaşımından yapılan bir mıknatı­sın iki katı kadar güçte bir magnetik etki gösterir. Yüksek sıcaklıklarda çalışan elek­trik fırınlarında platin direnç telleri kullanı­lır. Jet uçaklarının yakıt memeleri, roketlerin burun konileri gibi uzun süre yüksek sıcaklık altında kalan parçalar pla­tinle kaplanır. Bölünmüş durumdaki pla­tin (platin süngeri, platin karası), önemli miktarda hidrojeni, oksijeni ya da başka gazları çözer ve soğurur. Bu Özelliği, kim­ya sanayiinde katalizör olarak kullanılma­sını sağlar. Platin süngeri sanayide, aldehitlerin ve ketonların etilenik ve asetilenik bağlarının hidrojenlenmesini kata Üzlemede kullanılır. Silis jeli desteğindeki platin, kükürt dioksitin, triokside yükselt-genmesini katalizler (sülfürük asit sanayii).

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji

Aşk Mesajları Özlü Sözler Atatürkün Hayatı Yemek Tarifleri Kadınlar Sağlık Sağlık Bilgileri Teknoloji kadın Eğitim Sağlık Bilgileri Pasta Tarifleri Kpss Soruları Bayram Mesajları

site ekle