MÜZE, (Yun. museion (Musalar tapınağı), Lat. museum, Fr musee). 18.yy’ dan başlayarak sanat eserlerini ya da başka nesnelerin (doğabilmsel,teknik) koleksiyonlarına ve bunların yerleştildiği kamu yapısına verilen ad. En eski müze tipi sanat müzesidir. Doğa bilimleri, teknik, budumbilim,halkbilim, (folklor) ye tarih müzeleri (tarih Öncesi, eskiçağ tarihi, silah, nümizmatik vb) daha^sonra oluşturuldu. İlk uygulamalı sanatlar müzeleri 19 yy’in ikinci yarısında kuruldu.Çağdaş müzenin görevi, maddi, özellikle de sanatsal kültür nesnelerinin toplanması, korunması, gerektiğinde yeniden oluşturulması, düzenlenmesi ve tanıtılmasıdır. Bu nesnelerin sürekli sergilenme yoluyla kamuya gösterilmesiyle insan bilgisinin gelişmesi amaçlanır. Müzeler, büyüklüğüne göre atölyeler, laboratuvarlar, arşiv, kitaplık, bilim adamları, yöneticiler ve kamu çalışmaları tesisleriyle personel yoğun işletmelerdir. Büyük müzeler kendi dergilerini ve ya da yıllıklarını yayınlarlar. Müzeler,1946′da kurulan İCOM’da (Uluslararası Müzeler Meclisi) uluslararası düzeyde biraraya gelirler.Tarih. Antik çağ sanatı müzeleri. Eski yunan tapınaklarında sanat eserleri thesauroi denilen hazine dairelerinde korunuyordu. Atina Akropolis’deki Pinakothek de bunlardan biriydi. Hellenist dönemde Bergama kralları klasik yunan heykellerini, resimleri ve kopyalarını topluyorlardı. Romalılarda toplama ve kopya etme kültürün temel öğesi oldu. Her kibar Romalı yunan heykelleri ve bir Pinacotheca sahibi olmak isterdi. Asinius Pollio özel koleksiyonlarını kamuya açtı. Agrippa, bir söylevinde tüm yunan başeserlerinin halka açılmasını ve devlet malı yapılmasını istedi. Ortaçağ’da Roma’da ûuirinaie’de, Lateran’da ve Kapitol’de Antikçağ heykelleri dikilmekteydi. 1471′de kapitol, 1506′da Vatikan da Belvedere müzeleri kuruldu. 1677′de Floransa’da Medici’lerin koleksiyonu, 1 731 ‘de Napoli’de Fa rn ese’I erin Koleksiyonu bir müzenin temelini oluşturdu. 1770′ten başlayarak Vatikan müzeleri görkemli biçimde genişletildi. Paris’te IV. Henri’nin bir Antik çağ heykelleri salonu açtırdığı Louvre, 1789′de Napolyon’ca büyük bir Roma heykelleri müzesi yapıldı. 1759′da Londra’da British Museum kamuya açık ilk müze olarak kuruldu. 1816′da Elgin rnermerleri’nin (Atina Parthenon tapınağının heykellerinin alımıyla müze, yunarTsanatının en seçkin örneklerim sergileme olanağına kavuştu, Münih’teki Glyptothek’de 1830rda alınan Aegina haykelleriyle zenginleşti. Münih, Berlin ve VVürzburg seçkin Yunan seramik koleksiyonlarıyla öne çıktılar. Berlin Müzeleri 1877′de Bergama’dan Zeus sunağının getirilmesiyle dünya çapında önem kazandı.St. Petersburg’da Eremitage 1852′den başlayarak Güney Rusya’daki kazılarla zenginleşti. 19. yy’ın ikinci yarısında birçok ülkede Antik çağ koleksiyonlarını içeren müzeler kuruldu. Viyana’da Avusturya Müzesi (1865). Atina’da Ulusal Müze (1866-1889), ve Akropolis Müzesi (1878), istanbul Arkeoloji Müzesi (1892), lermo Müzesi (1866), Syracusa Müzesi (1879), Kopenhag’da Glyptothek (1879), Boston’da Museum of Fine Arts (Güzel Sanatlar Müzesi, 1870), New York Metropolitan Müzesi (1906) vb.öteki sanat müzeleri. Rönesans döneminde yükselmeye çalışankent soylular Antik çağ eserleri yanı sıra sikkeler madalyalar, değerli taş ve çağdaş sanat eserleri topluyorlardı. Medici, Este, Gonzaga, Farnese aileleri özellikle Antik çağ koleksiyonlarıyla öne çıktılar. 16. yy’da Almanya saraylarında sanat eserleri, doğa tarihi koleksiyonları ve” ender bulunan nesnelerin birarada sergilendiği Kunstund VVunderkammer’ler oluşturuldu. 17. ve 18. yy’larda barok saray koleksiyonları Antik heykeller, resim galerisi, kitaplık, gravür ve nümizmatik kabineleri,alet koleksiyonu vb bölümlere ayrılıyordu. Bütün bu koleksiyonlar yalnızca belirli bir ziyaretçiler çevresince görülebiliyordu. 18. yy’dan başlayarak müzenin kurumlaşması yönünden gelişmeler yoğunlaştı. Sir Hans Sloane’nin koleksiyonu ingiliz hükümetince satın alındıktan sonra halka açık ilk müze olarak 1759′da Londra’daki British Museum kuruldu. Medici Koleksiyonu daha 1739′da Toskana devlet mülküne geçmişti. Papa XIV. Kiemens, Vatikan sanat koleksiyonlarını 1 769′da kilise devletinin malı yaptı ve halka açtı. Programlı biçimde halka açılan büyük müzeler Fransız Devrimi sonuda oluşturuldu. Fransız Ulusal Konvansiyonunun krallık sanat koleksiyonlarını ulusal mülk Han etmesi üzerine 1793′de günümüz Louvre Müzesi, Musse Français adıyla kuruldu. Bu, müze tarihinde çığır açıcı bir olaydı. 1809′da İspanya kralı Joseph Bonaparte Madrid’de Prado Müzesi’nin halk müzesi olacağını ve burada krallık sanat koleksiyonlarının sergileneceğini bir bildiriyle duyurdu. Prado Müzesi 1819!da VII. Fernando tarafından açıldı. 19. yy boyunca bir çok müze açılırken bunlar için çoğunlukla özel, görkemli binalar oluşturuldu. Leo von Klenze’nin Münih’te 1825-1836 arasında gerçekleştirdiği Alte Pinakothek (Eski Pinakothek) yapısıyla 20. yy’a kadar resim galerilerine örnek oluşturacak bir yapı tipi yarattı. 19.yy’ da önemli ölçüde özel koleksiyonlar da oluşturuldu. Özellikle ABD’de zenginler 1 9. yy sonlarından başlayarak kısa bir süre içinde Önemli sanat koleksiyonları oluşturdular ve çoğunlukla kamuya armağan ettiler.ikinci Dünya Savaşı’ndan sonra bütün dünyada yeni müzeler kuruldu. Yeni Ulusal Galeri (B.Berlin) Brasilia, New York’ta Guggenheim Müzesi, Whiîney Müzesi, Paris’te Centre Pompidou vb. Değişik amaçlı müzeler. 19. yy Boyunca sanat müzeleri dışında, o zamana kadar bilimin ihmal ettiği alanlar ve çağlar için yeni müze tipleri oluşturuldu. Budunbiiinr müzeleri (Kopenhag Etnografya Müzesi, 1849), kültür tarihi müzeleri (Nürnberg’ de Germen Ulusal Müzesi,1852), yöresel arkeoloji müzeleri (Mainz’de Roma Germen Merkez müzesi), uygulamalı sanatlar müzeleri (Londra’da Victoria and Albert Museum)vb. 1 9. yy’ in 2. yarısından başlayarak özellikle doğabilimleri ve teknik müzeleri önemli ölçüde çoğaldı. Münih’te Deuîsches Museum, Chicago’da Bilim ve Sanayi Müzesi Londra’da Bilim Müzesi, Boston’da Bilem Müzesi, Paris’te Palais de la Decouverte, Stockholm’de Tekniska Museet vb.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji