METABOLİZMA, yaşayan organizmaların oluşumu ve varlıklarını sürdürebilmesi amacıyla gerçekleşen fiziksel ve kimyasal süreçlerin tümü. Klasik kimyaya göre metabolizma başlıca anabolizma ve katabolizma denilen iki ana grup olaydan oluşmuştur. Bunlardan anabolizma, metabolizmanın enerji kullanan bölümü olup küçük moleküllerden büyük moleküllerin kurulması olaylarını tanımlar. Katabolizma ise metabolizmanın enerji üreten bölümüdür ve büyük moleküllerin küçük moleküllere parçalanması olaylarını tanımlar.Küçük arriinoasit moleküllerinin birleştirilerek büyük bir protein molekülünün sentez edilmesi olayı anabolizmaya örnektir. Bu olayın gerçekleştiği hücre belli ölçüde enerji tüketir. Büyük bîr glikojen molekülünün küçük piruvikasit moleküllerine yıkılması, dönüştürülmesi olayı ise katabolizmaya bir örnek olup, bu olay gerçekleşirken hücre belli ölçüde enerji üretir. insan organizmasında katabolizma olayı ile bir yandan bazı maddeler yıkılıp bunlardan enerji üretilirken, öte yandan da bu enerji çeşitli anabolizma olaylarında kullanılarak organizmanın gereksinme duyduğu çeşitli maddelerin sentezi yoluna girilir. Bu durumda metabolizma, birtakım fiziksel ve kimyasal olaylarla her an belirli biçimlerde gerçekleşen çeşitli yapım ve yıkım olaylarını, bu olaylar arasında kurulmuş olan dinamik dengeyi tanımlayan bir olgular dizisidir. Metabolizmanın bu dinamik dengesi hücre içi ve hücre dışı ortamlarının yaşamla bağdaşabilen bir denge durumunda korunmasını sağlar.Metabolizma olayları, protein yapısında olan ve enzim adını alan bazı maddelerin yardımıyla büyük bir hızla gerçekleşir. Günümüzde çok sayıda enzim çeşidi bilinmektedir. İnsan metabolizmasında bu enzimlerden birinin ya da birkaçının doğuştan bulunmayışı ya da yetersiz oluşu çeşitli doğumsal hastalıklara neden olmaktadır. Örneğin kalıtsal ve doğumsal bir hastalık olan fenilketonüri enzim eksikliğinden kaynaklanan bir metabolizma hastalığıdır. Bu hastalıkta fenilalanin hidroksilaz denilen enzimin eksik olması nedeniyle fenilalanîn denilen bir madde, özellikle beyinde birikerek bu organın zedelenmesine yol açmaktadır.Enzimler protein yapısında bir maddedir. Proteinlerin ise DNA zincirinden kaynaklanan enzimlere göre ribozomlarda sentez edildiği dikkate alınacak olursa, herhagi bir enzimin kimyasal yapısındaki ya da üretilen bölümündeki bozukluktan DNA zincirinin sorumlu olacağı görülür. Herhangi bir enzimin üretimini üstlenmiş olan DNA zinciri bölümü bozulacak olursa, ribozomlara bu enzimin üretimiyle ilgili doğru komutlar yerine yalnış komutlar iletilecektir. Böylece o enzim kimyasal bakımdan bozuk ya da nicelik bakımından az ya da çok üretilecektir. Bu ise doğumsal ve kalıtsal olmayan bir hastalığa neden olacaktır. Bir bakteride olduğu gibi tek hücreden oluşan bir canlı organizmada en az 2.000′i protein olmak üzere 4.000 çeşitten fazla organik madde grubu bulunur, insan gibi çok hücreli bir organizmada ise bu sayının ne kadar büyük olacağı düşünüldüğünde, tüm bu maddeler arasındaki metabolık ilişkinin ne kadar karmaşık bir yapıda olacağı görülür. Organizmada tüm metabolik olayları canlılıkla bağdaşabilen sınırlar arasında korumak zorundadır. Herhangi bir maddenin üretimi ya da yıkımı normalin dışında gerçekleşecek olursa, o hücre ve organizma için zedeleyici ya da öldürücü sonuçlar doğurabilir.Çocuklarda metabolizmanın anabolizme bölümü ağır basar ve böylece çocuk kilo alır, boy atar, vücut yapısı olgunlaşır, kısaca çocuk büyür. Normal bir erişkinde ise anabolik ve katabolik olaylar hemen hemen eşittir. Yaşlı bir insanda ise katabolik olaylar ön plandadır, böylece insan yaşlandıkça kilosundan, gücünden ve biyolojik işlevlerinden git gide daha da artan bir oranda çok şey yitirir.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji