KUŞLAR, zool., (Lat. Aves). Omurgalı (Chordata) hayvanların bir sınıfı. Jura ya da Trias döneminde ortaya çıkmış, uçmaya everişli sürüngenlerin evrimleşmesiyle oluşmuşlardır. İlk kuşların günümüzden 140 milyon yıl kadar Önce yaşadıkları bulunan kuş fosillerinden anlaşılmaktadır. Dünyanın her yanında yaşamakla birlikte daha çok ıhman bölgeleri yeğ tutarlar: 10.000′ den fazla türü vardır. Büyüklükleri, renkleri, biçimleri, yaşama biçimleri çok değişiktir. Boyca en büyük kuş, kanatsız olan devekuşudur. En küçüğü ise kuştan çok bir böceğe benzeyen sinekkuşudur. Öteki havyan sınıflarına göre en önemli özellikleri vücutlarının tüylerle kaplı olması ve uçmalarıdır. Kuşlar yumurtlayarak üreyen omurgalılardır. Akciğerlerle solunum yaparlar Sıcakkanlı hayvanlardandırlar. Çeneleri boynuzsu maddeden oluşmuş olan gagadır. Ön ayakları kanat biçiminde gelişken arka ayakları yürümeye yarar. Bazı kuşların ayakları perdeli olduğundan yüzebilirler. Hatta suya dalabilirler. İskelet ve kas yapıları hareketli olmalarını sağlar. Vücutları genellikle mekik biçimindedir. Ayak ve kanat kemikleri uzundur. Kemiklerin içinde genellikle hava keseleri vardır. Akciğerlere bağlı olan kesecikler uçma anında havayla dolarak .hayvanın hafiflemesini, dolayısıyla kolayca uçmasını sağlar. Boyunları 2-23 arasında değişen omurdan oluşmuştur. Kuyruk 4-6 arasında değişen omurdan oluşur ve omurganın sonunda yer alır. Kuşların kasları çok güçlüdür. Ağırlığının büyük çoğunluğunu kaslar meydana getirir. Kuşların vücut ısıları 45°C civarındadır: yaz kış bu ısı değişmez. Bu ısıyr sağlayan da tüylerdir. Ayrıca tüyler uçmayı kolaylaştırır. Devekuşu gibi uçmayan kuşlarda kuyruk tüyleri körelmiştir. Bunlarda yalnız örtü tüyleri bulunur. Çok değişik renklerde güzel renklerde tüylere sahip olan kuşlar, bunları yılda 1 -2 kez değiştirirler. Gaga kuşların en belirgin özelliklerinden biridir. Yiyecekleri yakalamaya ve savunmaya yaradığı gibi kuşlara bir el gibi de görev yapar. Gaganın biçimi, uzunluğu ve kalınlığı yaşadığı bölgeye ve beslenme biçimine göre değişir. Kuşlar çok değişik beslenme biçimi gösteren hayvanlardır. Akbaba ve kartal gibi etle, martı ve karabatak gibi balıkla, kırlangıç gibi böceklerle, birçoğu da bitki taneleri ve meyvelerle beslenir. Dişleri olmadığından yiyecekleri tümüyle yutarlar. Yedikleri besinlere göre kuşların sindirim sistemleri değişiktir. Genellikle kuşlarda alınan besin hemen mideye inmez. Örneğin otla beslenen devekuşunun dilinin arkasında bir kesecik vardır. Yediği otlar önce burada birikir. Daha sonra başını yukarıya kaldırarak besinlerin mideye inmesini sağlar. Etle beslenen kuşlarda bağırsakları memelilerde olduğu gibi dar ve kalın çeperli olur. Kuşların ayak yapıları yaşadıkları bölgelere ve beslenme biçimlerine göre değişiklikler gösterir. Bu ayaklar koşucu, yakalayıcı, yürüyücü, tırmanıcı, tutucu, sıçrayıcı gibi özelliklere sahiptir. Çoğunda üç parmak vardır. Kuşlar dünyasında yalnız devekuşu iki parmaklıdır. Suda yaşayan kuşların parmakları arasındayüzmeyi kolaylaştıran perde bulunmaktadır. Yumurta ile üreyen kuşların erkeğinde bir sperma kesesi vardır. Dişide de bir yumurtalık ve yumurta kanalı bulunur. Döllenme sonrası kuluçka dönemi çok değişiktir. Küçük boylu kuşlarda 14-15 gün arasında değişirken, büyük boylu kuşlarda 80 güne kadar uzanır. Yumurtaların boyları da kuşların boylarına göre değişir. En büyük yumurtayı devekuşu yumurtlarken, en küçüğünü de sinekkuşu yumurtlar. Kuşların en gelişmiş duyu organları gözleridir. Gözler genellikle kafanın sağında ve solunda yer alır. Sazı kuşların ise iki gözü de kafanın önündedir. Gözün kafanın her iki yanında olması görüş alanını büyütür. Örneğin atmaca insana oranla 10 kez daha keskin görür. İşitme duyuları da oldukça iyi gelişmiştir. Dış kulakları yoktur.Genellikle koku ve tat almazlar. Kuşlar çiftleşme zamanlarında birbirlerine kur yaparlar. Özellikle güzel tüylere ve sese sahip olan erkek kuşlar. bu dönemde güzel renkli tüylerini ya da ahenkli seslerini dişilerine duyuyarak onların ilgisini çekmeye çalışırlar. Dişi kuş yumurtlamadan önce erkeğiyle birlikte yumurtaların konulacağı bir yuva yaparlar. Yuva yapımında kullandıkları malzeme çok değişiktir. Saman, kuru ot, çalı çırpı, yaprak, tüy gibi maddelerden yararlanarak yaptıkları yuvalarını çok değişik yerlere kurarlar. Bazı kuşlar da ağaç ya da kaya kovuklarında yuva yapmayı yeğ tutarlar. Genellikle kuşlar her yıl yeniden yuva yaparlar. Bu yuvalara yumurtlanan yumurta sayısı her kuşa göre değişir. Çoğunluğu 4-8 yumurta yumurtlar. Doğuma kadar geçen süre içinde dişi kuşlar kulukçaya yatarlar, yavrular yumurtadan çıkıncaya kadar da kalkmazlar. Bu dönem içinde dişileri erkekler yakaladıkları besinlerle beslerler. Yumurtadan çıkan yavruları dişi ve erkek 7-14 gün arasında beslerler. Bu dönem sonunda uçan yavru kuş yuvadan ayrılır ve kendi başına avlanmaya başlar. İri yapılı kuşlarda kuiukça süresi gibi uçma dönemi de küçük kuşlara oranla daha uzundur, Kuşların büyük çoğunluğu göçücüdür, Genellikle sıcak bölgelerde yaşayan kuşlar, bu bölgelere kış gelince sürüler halinde öteki sıcak bölgelere göç ederler. Bu göçler sırasında binlerce kilometre yol aldıkları saptanmıştır. Bazı türler ise yiyecek bulabilecekleri daha yakın bölgelere göç ederler. Kuşların kimileri gece, kimileri de gündüz göç ederler. Yapılan araştırmalar sonucunda kuşların göç sırasında genellikle aynı yolu izledikleri gözlenmiştir.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji