KROMOZOM, bölünme sırasında hücre çekirdeğinin içinde beliren ve kromatin ipliklerinin parçalara ayrılmasıyla oluşan kıvrık çubuk biçimindeki cisim. İyi boya tutan bu cisimler, alyuvarlardan başka bütün hücrelerde bulunur. J ya da V biçimindeki kıvrık iplikler halinde görürler. Boyları 2-5 mikron, çapları 0,2-2 mikron arasında değişir, Sirke sineğinin kurtçuklarının tükürük hücrelerindeki dev kromozon-ların boyu 400 mikronu bulur. Kromozomda, kromotin boyalarını almayan bir bölge vardır. Kromozomu akromatik ipe bağlayan, İkromozom üstünde boğum olarak gözüken ou nokta “santromer”dir. ikinci bir boğum olduğunda da bunlar uydu adını alırlar. İplik biçiminde olan kromozomun helezon biçimindeki eksesine kromonema denir. Kromonema üzerindeki bir dizi şişkinlik olarak görülen kromemerler bulunur. Kro-momerlerin içinde de genler vardır. Kromonema “kalıp” denen homojen bir maddeyle kaplıdır. Kalıp helezon biçimindedir. Ayrıca, santromer hizasında ilkel, uydu hizasında ikinci bir daralma görülür. Kromozomların sayısı türden türe göre değişir. Genellikle çift sayıda bulunurlar. Hücrede N çift kromozomu bulunur. N sayıda kromozom taşıyan hücrelere diploit denir. 2N’lik kromozomlar, “otozom” denilen N-1 çift özdeş kromozom ile “ponozorrT denilen ve bir birine benzemeyen bir çift eşeysel kromozomdan oluşur. Erkeği heterogamezi olan türlerde (insanda olduğu” gibi) erkek bir çift XY, dişide bir çift XX kromozomvardır. Türlerin bazılarında çok az da olsa erkeğin, X, dişinin XX yapısına sahip olduğu görülür, insanda, kromozom sayısı 22 çift otozom ve bir çift eşeysel kromozom olmak üzere 2N= 46′dır. Bazı canlılarda bulunan diploit kromozomlarının sayıları: Sirke sineği 8, kurbağa 26,çekirge 30, tavuk 30 ve bazı kromozom kırıntıları; fare 42, koyun 54, keçi 60, tavşan 44 köpek 78, tütün 48, çavdar 14, mısır 20, zambak 24, buğday 14,28, 42 eğreltiler 100′den fazla. Kromozomlar, dezoksiribonükleik asit (DNA) zincirleri ile “histon” denilen proteinlerden oluşur. DNA’lar merdiven ve halka biçiminde dizilirler. DNA zincirleri özgül proteinleri sentezle-mekle görevli, gen denilen birimlerden oluşur. Her gen 1000-2000 çift nükleo-titten oluşur. Kromozomlar üzerindeki çalışmalar genellikle sirke sineğinin dev kromozomları üzerinde yapılır, insanda dev kromozomlar olmadığı için, hiçbir genin yeri saptanamamıştır. Yalnızca, kromozomuna bağlı bazı genlerin durumu bilinmektedir, hemofili, daltonizm, miyopluk gibi. Kromozomları incelemek için başlıca iki tip hücreden yararlanılır. Fibroblastlar ve kan lenfositleri. Fibroblastların elde edilmesi için bir doku kültürüne, deri yalda aponevroz parçalarına ve işin sonuçlanması için, on beş güne gereksinme vardır. Kan lenfositlerinin kullanıldığı yöntemi uygulamak için birkaç damla kana ve yalnızca, üç günlük bir kültüre gereksinme vardır, ikinci yöntem birinci yöntemden daha kolaydır ve daha çok kullanılır. Fibroblast kültürü genellikle ikinci bir doku özellikle bir kromozom mozayiği incelemek istendiği zaman kullanılır, Kan lenfositleri canlı vücuttayken bölünmez. Cam tüpte bölünmeyi sağlamak için, bazı maddeler kullanılır. Bunların en etkilisi fasulyeden elde edilen ve fitohemoglütin denilen bir polisakkarit proteindir. Bu madde 24 saat içinde hücrelerin bölünmeye başlamasını sağlar. Altmış ve yetmişinci saatlerde bölünme doruğa yükselir. Hücrelerin bölünmesi Metafaz’da kolşisinle durdurulur.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji