ortak amacı gerçekleştirmek için devletlerin, siyasal partilerin, sendikal vb örgütlerin oluşturdukları birlite Parlamentoda herhangi bir siyasal parti ya da grup tek başına hükümet olabilecek çoğunlukta değilse, başka parti veya gruplarla ortaklaşa olarak kurulan hükümetlere koalisyon hükümeti adı verilir. Türkiye’de koalisyon hükümetleri, 1961 Anayasası, yeni seçim yasasında nisbi temsil sistemini (d’Honndt Sistemi) benimsedi. Bu sistemle yapılan 1961 seçimleri, Türkiye’de koalisyon hükümetleri döneminin başlangıç oldu. Seçimler sonunda 173 milletvekili çıkaran CHP ile 158 milletvekili çıkaran AP’nin tek başlarına hükümet kuracak çoğunluğu bulamamaları üzerine ilk koalisyon hükümeti gerçekleşti. Hükümet kurma görevi Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tarafından CHP Genel Başkanı ismet inönü’ye verildi (10 Kasım 1961). 20 Kasım 1961′de TC’nin ilk koalisyon hükümeti ismet inönü tarafından kuruldu. CHP ile AP arasında siyasal ve ekonomik konularda önemli görüş ayrılıkları baş gösterdi. AP’lilerin Yassıada mahkûmlarının affıyla ilgili diretmeleri koalisyon içinde çatlaklara yol açtı ve hükümet 30 Mayıs 1962′de istifa etti. 18 Haziran 1962′de Gürsel yeniden inönü’ye görev verdi, inönü YTP (Yeni Türkiye Partisi) CKMP (Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi) ve AP’den ayrılan bağımsızlarla ikinci inönü Koalisyon Hükümeti’ni kurdu (25 Haziran 1962). Ancak, koalisyon, inönü, öldürülen ABD Başkanı John F. Kennedy’nin cenaze töreni nedeniyle ABD’de bulunduğu sırada, YTP ile CKMP’nin hükümetten çekilme kararı alması üzerine düştü (2 Aralık 1963).AP Genel Başkanı Gümüşpala’ya verilen hükümet kurma görevi başarısızlıkla sonuçlanınca inönü başkanlığında CHP ve bağımsızlardan oluşan üçüncü koalisyon hükümeti kuruldu (24 Aralık 1963). 13 şubat 1965′te bütçenin mecliste kabul edilmemesi üzerine, bunu hükümete karşı bir güvensizlik olarak kabul eden Üçüncü inönü Koalisyon Hükümeti daha önce olduğu gibi tekrar istifa etti. Arka arkaya gelen bu koalisyonlar döneminin son hükümeti, Cumhuriyet Senatosu Kayseri bağımsız üyesi Suat Hayri Ürgüplü’nün başkanlığında, AP, YTP ve CKMP’nin katılmasıyla oluştu (20 Şubat 1965). AP Genel Başkanı Süleyman Demirel’in başbakan yardımcılığını üstlendiği Dördüncü Koalisyon hükümeti, 10 Ekim 1965′te yapılan genel seçimlerde AP’nin çoğunluğu sağlayıp tek başına hükümet kurmasına kadar sürdü (22 Ekim 1965). 17 Ekim 1973 seçimleri, 12 Mart döneminin sonu, 12 Eyül 1980′e kadar süren yeni koalisyon hükümetleri dizisinin de başlangıcı oldu. Bu dönemin ilk koalisyon hükümeti, 185 milletvekili kazanan CHP ile 48 milletvekili bulunan MSP arasında oluşturuldu. CHP Genel Başkanı, Bülent Ecevit’in başbakan, MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın başbakan yardımcısı olduğu hükümet, iki parti arasındaki önemli görüş ayrılıkları yüzünden Kıbrıs ]Harekâtı’ndan bir kaç ay sonra Ecevit’in başbakanlıktan istifasıyla son buldu (18 Eyül 1974). Türkiye, 18 Eylül 1974′ten başlayarak altı aydan fazla bir süreyle, parlementodan günvenoyu alamayan Sadi Irmak Hükümeti’nce yönetildi. 12 Nisan 1975′te Süleyman Demirel başkanlığındaki AP ağırlıklı AP, MSP, MHP, CGP ve DP’den ayrılan bazı bağımsızların desteklediği, .Milliyetçi Cephe” olarak adlandırılan koalisyon hükümeti, parlamentoda güvenoyu aldı. Böylece, Demirel 12 Mart Muhtırası ile çekilmesinden yaklaşık dört yıl sonra yeniden başbakan oldu. iki yılı aşkın süre iktidarda kalan bu hükümet döneminde, şiddet olayları gittikçe yoğunlaştı. Artmaya başlayan enflasyon, toplumsal alanda huzursuzluğa, bu da protesto eylemlerine ve en sonunda sağ ve sol kanatlar arasında kanlı çatışmalara kadar uzandı. Arfen ekonomik güçlükler, toplumsal huzursuzluk hükümetin iş görmesini zorlaştırıyordu. AP’nin erken seçim önerisi, CHP’nin desteklemesiyle TBMM’de onaylandı. 5 Haziran 1977′de yapılan seçimlerde hiçbir parti salt çoğunluğu elde edemedi. CHP 213, AP 189, MSP 24, MHP 16, CGP3.DP1 bağımsızlar4 milletvekili çıkardı. Seçim sonunda Bülent Ecevit başkanlığında kurulan CHP Azınlık Hükümeti, yapılan oylamada 217 beyaz oya karşı 229 kırmızı oyla güvenoyu alamadı (3 Temmuz 1977). Çok kısa süren bu hükümetten sonra Süleyman Demirei başkanlığında ikinci MC hükümeti kuruldu. 1 Ağustos 1977′de Millet Meclisi’nde güvenoyu alan ikinci sağ koalisyon hükümeti döneminde de silâhlı şiddet olayları tırmanışını sürdürdü. Buna, ekonomik açmazların, dış siyasal sorunların eklenmesi, hükümet içinde çatlaklar oluşturdu. 11 Aralık 1977′de yapılan yerel seçimlerde, CHP oylarındaki artış AP içinde çözümlere yol açtı. 1977′nin sonlarınadoğru AP’den istifalar oldu.CHP, bundan yararlanarak hükümeti düşürme girişiminde bulundu.Hükümete karşı hazırlanan gensoru, Millet Meclisi’nde oylandı. AP’den istifa eden ve 11′ler olarak adlandırılan bağımsızların da desteğiyle, hükümet, 218 beyaz oya karşılık 229 kırmızı oyla düşürüldü. 5 Ocak 1978′de kurulan CHP ağırlıklı koalisyon hükümetinde, CGP Genel Başkanı Turhan Feyzioğlu ile DP’nin meclisteki tek üyesi Faruk Sükan başbakan yardımcısı olarak görev aldılar (17 Ocak 1978). Ecevit hükümetinin kuruluşundan sonra da önü alınamayan şiddet ve cinayet eylemleri, Kahramanmaraş olaylarında bir iç savaş durumuna dönüştü (19-24 Aralık 1978). Malatya Bağımsız Belediye Başkanı Hamit Fendoğlu, Milliyet Gazetesi Başyazarı Abdı ipekçi, Tarsus savcısı, Adana Emniyet Müdürü [Cevat Yurdakul yüzlerce yurttaş bu dönemde terörün kurbanları oldular. 26 Aralık 1979′da 13 ilde ilan edilen sıkıyönetim, şiddet olaylarını durduramadı. Buna, artanjekonomik sıkıntılar de eklenince hükümetin kendi içindeki çelişkileri gittikçe büyüdü. 30 Mayıs 1979′da bağımsız Devlet Başkanı Enver Akova ve Devlet Başkanı Ali Rıza Septioğlu görevlerinden istifa ettiler. Bu koşullarda yapılan Cumhuriyet Senatosu kısmi seçimlerinde CHP ağır bir yenilgiye uğradı. AP 33, CHP 12, MSP 4, MHP 1 senatörlük kazandı. Bu kez, Ekim 1979′da yapılan milletvekilliği ara seçimlerinde, 5 milletvekiliğinin tümünü AP’nin kazanması, CHP içinde büyük çözülmelere yol açtı. Hükümet, parlamentodaki zayıf oy tabanını yitirince Ecevit, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’ e istifasını verdi (16 Ekim 1979). koalisyon hükümetlerinin işlerliğinde meydana gelen aksamalar, ortaya çıkan hükümet bunalımları, ülkenin siyasal ve ekonomik istikrarının olumsuz yönde etkilediği gerekçekiyle, 12 Eyül 1980′den sonra oluşturulan Danışma Meclisi’nin hazırladığı 1982 Anayasası’nda, seçimlerde koalisyona olabildiğince yer bırakmayacak bir baraj sistemine yer verildi.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji