Archive for the ‘Bilgi Felsefesi’ Category

Entüisyonizm (Sezgicilik)

Friday, November 7th, 2008

H.Bergson’un öncülük ettiği bu görüş, rasyonalist görüşe tepkiyi dile getirmektedir. Bu görüşe göre akıl, yalnızca kendisi gibi durağan yapıda olan maddeyi bilebilir. Bunun sonucunda doğa bilimlerinin bilgisine ulaşılır. Ancak akıl, dinamik yapıdaki yaşamın bilgisine ulaşamaz. Çünkü yaşam yalnızca anların bir toplamı değildir, sürekli devinim ve oluş halindedir. Bu nedenle gerçeği bilebilmek için başka bir yetiye gereksinim
vardır, o da sezgidir. Bergson’un söylemiyle “içgüdü” (sezgi), içsel bir deneyimdir. İslam düşünürü Gazali’de
gerçeğin bilgisine duyum ya da akılla ulaşılamayacağını ancak inançla ulaşılabileceği öne sürmüştür. Bu görüşüyle Gazali’nin sezgiciliği öncelediği söylenebilir.