Hücresel Yapıda olma
Virüslerin dışında kalan bütün canlı organizmalar, hücresel bir yapıya sahiptirler. Bazı organizmalarda bütün hayatsal olayları gerçekleştiren tek bir hücre varken, bazı canlılar çok sayıda hücreden meydana gelirler.
Büyüme ve Gelişme
Her canlı, hücre sayısını artırarak veya hücrelerindeki madde miktarını artırarak, belli bir büyüklüğe kadar gelişir. Bir süre yaşar ve ölür. Üreme ve gelişme olayları sayesinde soyun kalıtsal özellikleri de yeni kuşaklara aktarılmış olur.
Üreme ve Çoğalma
Bireyler öldüğü zaman, canlı soyunun (türünün) devam etmesi gerekir. Bunun için, her canlı çeşidi eşeyli veya eşeysiz olarak çoğalır.
Bu olay (üreme), bireyin yaşamı (hayatı) için zorunlu değildir. Hatta kısırlaştırılarak üremesi engellenmiş bazı hayvanların, daha uzun yaşadıkları da söylenebilir.
Hareket Etme
Bütün canlılar aktif veya pasif biçimde hareket ederler. Bitkiler, bir yere bağlı olduklarından ve kas sistemleri olmadığından yer değiştiremezler.
Ama, yönelim ve ırganım gibi bazı hareketleri yapabilirler. Böcekçil bitkiler ve küstüm otu gibi biraz daha aktif hareketli bitkiler de vardır.
Boşaltım Yapma
Organizmalarda, metabolik reaksiyonların gerçekleşmesi sonucunda, çeşitli artık ürünler oluşur. Bunların, hücreden ve canlı vücudundan uzaklaştırılması gerekir. Bu olaya ise boşaltım denir.
İnsanlar ve birçok hayvan türü, böbrekleriyle ve derile-riyle artıkları atabilirken, bitkiler benzer artıklarını yapraklarında biriktirerek, yaprak dökümünü beklemek zorundadırlar.
Duyarlı Olma
Her canlı organizma, yaşadığı ortamla sürekli temas halindedir. Bu temas sürecinde, çevresel değişimleri algılayarak, onlara karşı tepki davranışları oluştururlar.
Bu tepkinin niteliği ve niceliği, bitkilerle hayvanlar arasında büyük farklılıklar gösterir. Çünkü, bitkilerde sinir sistemi, duyu organları ve kaslar yoktur. Bu nedenle tepkileri daha yavaştır.
Metabolizmayı Gerçekleştirme
Her canlı (birey), kendine özgü bazı molekülleri sentezler (özümleme) ve büyük molekülleri daha küçüklerine parçalar (yadımlama).
Yaşamın devamı için gerekli olan bu yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. Metabolizma hızı, canlının türüne, yaşadığı ortama, vücut büyüklüğüne, cinsiyetine ve yaşına bağlı olarak değişebilir.
Beslenmeyi Sağlama
Vücudun yapım ve onarımı, büyüme ve enerji üretme amaçları için, gerekli olan besinlerin temin edilmesine beslenme denir.
Üretici (ototrof) canlılar, sadece inorganik besinleri dış ortamdan alırlar. Organik besinlerin tümünü kendileri sentezlerler. Tüketici (heterotrof) canlılar ise, hem organik, hem de inorganik besinler bakımından diğer canlılara muhtaçtırlar.
Solunum Yapma
Her organizma, hatta her canlı hücre, metabolizmasının devamlılığı için bir çok reaksiyonu (aktif taşıma ile madde alma, uyartılara tepki verme gibi) gerçekleştirebilir. Bu reaksiyonlar için gerekli olan enerji ise, ATP den sağlanır. ATP nin elde edilmesi, hücresel solunum olayları ile sağlanır.
Organik besinlerin parçalanması ve açığa çıkarılan enerjinin ATP ye aktarılmasına “hücresel solunum” denir. Bu olay, oksijenli veya oksijensiz olarak, iki farklı şekilde gerçekleştirilir.
Her canlı organizma, vücudundaki besinlerin bir kısmını solunumla parçalayarak, canlılığını devam ettirebilmek için gerekli olan enerjiyi üretir. Hücrenin herhangi bir şekilde enerji üretmesi engellenirse canlılık durur.
Bir canlıdan, bir başka canlıya, veya bir canlının hücreleri arasında ATP aktarımı yapılamaz. Bunun için, her canlı hücre kendisine gerekli olan ATP enerjisini üretmek zorundadır.
Canlıların Ortak Özellikleri
Her canlı organizma çok farklı özelliklere sahip gibi görünse de, temelde gerçekleştirdikleri bir çok reaksiyon aynı amaca yöneliktir ve bir çok canlı tarafından benzer şekillerde gerçekleştirilir.