Archive for the ‘Dilbilimciler’ Category
SACK Antoine İsaac SİLVESTRE DE
SACK Antoine İsaac SİLVESTRE DE,Fransız doğubilimcisi, (Paris 1758-ay.y. 1838). Babası noter olduğu için gönlünce okuyup öğrenme fırsatları eksik olmadı, yabano dilleri kolayca öğrenebilme yetisini iyi kullandı, değişik doğu dillerini Öğrendi (Arapça, Farsça, ibranice, Aramice), dilbilgilerini inceledi, öğretim görevi aldı (Yaşayan Doğu Dilleri Okulu, 1795), dışişleri bakanlığında doğu işleri uzmanı olarak ...
DEVAMI
Samuet Noah KRAMER
Samuet Noah KRAMER, Rus kökenli ABD'li dilbilimci ve tarihçi (Ukrayna-/Kiev 1897). Rus Yahudi’si olan ailesi 1906'da ABD'ye göç etti. 1915-1917 arasında School of Pedagogy'de Öğrenim gördü. İbranice ve benzer diller üzerinde eğitim yapan Dropsie College'a girerek lisansüstü öğrenim yaptı. Irak'ta, Nuzi (Yorgan Tepe) kazılarında bulunan tabletler üzerinde çalıştı. 1930'da Pennsylvania ...
DEVAMI
Theodor BENFEY
Theodor BENFEY Alman dilbilimcisi 1428(Göttingen 1809-ay.y. 1881). Mesleği dil öğretmenliğiydi. Klasiklere duyduğu ilgi zamanla Sanskritçeye yöneldi. Lexicon of Grek Roots(Yunan Köklerinin Ansiklopedisi) 1839-1842'de yayımlandığında, Fransız Enstitüsünün Volney Ödülü'nü kazandı. 1862'de Göttingen'de profesör oldu. Çeşitli eserleri arasında Pratik Sanskrit Dilbilgisi Kitabı (1858); büyük Sanskrit Ingilizce Sözlüğü, 1886 önde gelir. 1869'da, ...
DEVAMI
Tahsin BANGUOGLU
Tahsin BANGUOGLU Dilci , öğretim üyesi (Drama 1904). istanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ni bitirdikten (1930) sonra edebiyat öğretmenlikleri (1930-1932), Berlin ve Breslau'da doktora yaptı (1938). DTCF'de doçentken Bingöl milletvekili seçildi (1943). Milli Eğitim Bakanlığı yaptı (1948-1950). Ankara ve istanbuf üniversitelerinde profesörlük çalışmaları 1961'e kadar sürdü. Kurucu Meclis üyeliğinden Edirne senetörlüğüne geçti ...
DEVAMI
Thomas Xavier de BİANCHİ
Thomas Xavier de BİANCHİ Fransız dil uzmanı (Paris 1783 - ay.y. 1864). Doğu dilleri uzmanı olmak için Arapça, Türkçe, Farsça öğrendi; Türk - Fransız ilişkilerinin yoğunluğu onu bu iki dili birbirine yaklaştıran sözlük çalışmalarına yöneltti. Yazılı belgeler üzerindeki dikkat ve bilgisinden ötürü de Paris'te Türkçe metinlerin resmi çevirmenliği görevini ...
DEVAMI
Uriel WEİNREİCH
Uriel WEİNREİCH , ABD'li dilbilimci (Litvanya/Vilnius 1926-New York 1967). Göçmenliğin getirdiği yazgı özelliğiyle en çok iki dillilik sorunu üzerinde durdu: Langu-ages in Conîact (İlişkideki Diller) 1953. An-lambilim konusundaki eseri Exploraîions in Semantic Theory (Anlambilim Kuramında Araştırmalar) 1966. Kısa ömrünün son eseri bilimsel işbirliğiyle (W. Labow, M. Herzog) ancak ölümünden sonra ...
DEVAMI
Ulrich von WİLAMOWİTZ – MOELLENDORF
Ulrich von WİLAMOWİTZ - MOELLENDORF , Alman dilcisi, Helenist (Poznan / Markowitz 1848 - Berlin 1931). Yunan dili ve edebiyatı uzmanlığını, antik çağ eserlerinin, gerekli açıklamalarla, eleştirel basımlarını hazırlamada kullandı; bu kültür birikimini anadiline kazandırarak yararlı oldu: Hesiodos'dan (Erga kai Hemerai: İşler ve Günler), Aiskhlos'tan (Oresteia üçlüsü; Persai: Persler), Euripides'den ...
DEVAMI
Agop DİLAÇAR
Agop DİLAÇAR, dilci (istanbul 1895 -, Ankara 1979). Robert Koleji'ni bitirdikten sonra yedek subaylıkla Birinci ' Dünya Savaşı'na katıldı, Robert Kolej' de öğretmenlik ve yöneticilik yaptı, Atatürk'ün isteğiyle Türk Dil Kurumu uzmanlığına getirildi. İÜ Yabancı Diller Okulu'nda çalıştı, soyadını Atatürk verdi (1935), 1936'dan sonra on beş yıl süreyle Ankara DTCF'de ...
DEVAMI
Vasili Aleksyeviç BOGORODİTSKİ
Vasili Aleksyeviç BOGORODİTSKİ Rus dil bilimcisi (Kazan 1858- ay.y. 1 948) Kazan Üniversitesi'nden yetişti. 1884'te Rus dilinin bazı ses özellikleri üzerindeki çalışmasıyla doktora verdi, 1 922'de aynı yerin Pedogoji Enstitüsü' nde profesör olduktan sonra Türkçeye de yöneldi. Türk diliyle ilgili en önemli eserleri: Weneye o Tyurko Tatarskoye Yazıkoznanie (Türk ...
DEVAMI
Tadeuzt KOWALSKİ
Tadeuzt KOWALSKİ, Polonyalı Türkolog (Fransa Chateaurouxe 1889 -Krakow 1948). Krakow.Üniversitesindeki Doğu Dilleri uzmanlığında Türk dili ve Türkler üzerinde araştırmalar yapmak, gezi izlenimleri edinmek, bu konuda ilginç eserler hazırlamak fırsatını da buldu.Başlıcaları Zagadki Ludovve Tureckie (Türk Halk Bilmeceleri) 1922, Zestu-diow nad forma Poezii Ludow (Türk Halk Edebiyatı Biçimleri).1922, Kuzeydoğu Bulgaristan'da Türkler ...
DEVAMI
Adolfa BARTOL
Adolfa BARTOLİ italyan dilbilimcisi (Fivizzano 1833-Cenova 1894.). Floransa Yükseköğrenim Enstitüsü'nde okudu, aynı kuruluşta öğretim üyesi oldu. Başlıca eserleri: / Primi Due Secoli della Letterura italiana (italyan Edebiyatının ilk ikiyüz Yılı) 1879; Storia della Letterura italiana (italyan Edebiyatı Tarihi) 1889. Güvenilir bir tarih-leme ve araştırma yöntemiyle italyan edebiyatının kaynaklarını inceleyen bir ...
DEVAMI
Alessi BOMBACİ
Alessi BOMBACİ italyan Türkologu (Sicilya / Castroreale1914- 71979). Napoli Üniversitesi'nde okudu, aynı kurumun Doğu Araştırmaları Enstitüsü' nde Türk Dili ve Edebiyatı ile Farsça dersleri verdi. Türkçenin 16.yy'dan sonraki dilbilgisini ortaya koyarak Batı' da tanınmasını sağladı, ilk basımı 1956'da yapılan Türk Edebiyatı Tarihi Batı'da yayımlanan ve tüm lehçeleriyle başlangıcından çağımıza ulaştıran ...
DEVAMI
Velet Çelebi İZBUDAK
Velet Çelebi İZBUDAK , dilci (Konya 1869 - istanbul 1950). Mevlâna Cela-lettin Rumi'nin (1207-1273) on sekizinci kuşaktan torunu olduğuna inanılır. Medrese öğrenimi ve özel derslerle Arapça, Farsça öğrendiği için bu alanlarda uzmanlık kazandı, bazı yazılarında Bahaî takma adını kullandı, 1908'de Konya Mevlâna Dergâhı postnişini oldu (1919'a kadar), Millî Mücadele'de Kastamonu ...
DEVAMI
ASMAİ EBU SAİT ABDÜLMELİK BİN KUREYP
ASMAİ EBU SAİT ABDÜLMELİK BİN KUREYP Arap dilbilgini (Basra 740-ay.y. 828). Bedevi ağızlarını ve Arapçanın çeşitli lehçelerini öğrendi, inceledi. Döneminin bu en saygın diIbilginini Abbasi Halifesi Harun ür Reşit, Bağdat'a çağırdı, Şehzade Emin'i eğitip yetiştirmekle görevlendirildi. Uzun süre Bağdat'ta kaldıktan sonra yeniden Basra'ya döndü. Eserleri kendisinden sonra gelen birçok Arap ...
DEVAMI
August Heinrich HOFFMANN
August Heinrich HOFFMANN ,Alman şairi ve dilcisi (Braunschvveig-Fallerslaben 1798-Weser/Corvey 1874), Hoffmann von Fallersloben diye anılır. Breslau'da Alman Dili ve Edebiyatı profesörüyken yönetime karşıt gözüken şiirleri işini yitirmesine neden oldu: Unpolitischen Lieder (Siyasal Olmayan Şarkılar) iki kitap. 1840-1841. Weimar'a gitti, dergi çıkardı, yayın yaptı, özel bir kitaplığın yönetimine geçti (1860), dilbilim ...
DEVAMI
Thomas VAN
Thomas VAN , Hollandalı dilbilimci(Gorinchen1584-Leiden1624); Latince Erpenius diye de anılır. Avrupa'nın kültür merkezlerinden Leidenl’de hem İbranice ve Arapça konusunda dersler verdi; hem bu dillerde eser basabilecek kurumu hazırlayıp çalıştırdı. Çağına öncelik eden başlıca eserleri: Rudimenta Linguae Arabicae (Arapça Dilinin İlkeleri), Grammatica Arabica (Arap Dilbilgisi) 1613, Grammatica Chaldaica etSyra (Kaide ve ...
DEVAMI
August Immanuel Bekker
August Immanuel Bekker Alman dilbilimcisi (? 1785-Berlin 1871). Halle' de klasik filoloji öğreniminden sonra 1810'da Berlin Üniversitesi'ndefelsefe okutmanı oldu. 1810-1821'de Fransa, italya, ingiltere ve Almanya'nın ba2ı bölgelerinde yaptığı gezilerde, klasik eserlerin el yazmalarını araştırıp çalışmalarına malzeme topladı. Klasik yazarlar üzerinde geniş çaptaki araştırmalarla eserler verdi: Plato (Platon), 1816-1823; Oratores ...
DEVAMI
Wolfram EBERKARD
EBERKARD Wolfram Alman kökenli ABD'Iİ Çin dili uzmanı, toplumbilimci (Postsdam 1909). Berlin'de Doğu Dilleri Okulu'nda ve Berlin Üniversitesi'nde öğrenim gördü. 1937-1948 arasında Ankara DTCF'de Çin dili ve tarihi profesörlüğü yaptı. 1948'de Kaliforniya Üniversitesi'nde toplumbilim profesörlüğüne getirildi ve bu görevini 1976'da emekli olana kadar sürdürdü. Başlıca eserleri: Typen Chinesischer Volksmarchen (Çin ...
DEVAMI
Walter OTTO
Walter OTTO, Alman filozofu ve dilbilimcisi. (Württenberg Hechingen 1874 Tübingen 1958). Almanya'nın değişik üniversitelerinde felsefe ve Klasik filoloji profesörü olarak görev aldı. Bir topluluğun felsefesinin onun düşünce ve sanat ürünlerinde dile getirdiği görüşünden hareketle, mitoloji, şiir, müzik, tiyatro, din ve hukuk gibi konuların felsefe yönetimiyle incelenmesi gerektiğini savundu.
Başlıca eserleri: Dionysos, ...
DEVAMI
Andrey Nikolayeviç KONONOV
KONONOV Andrey Nikolayeviç,
SSCB'li Türkolog (Leningrad 1906) Doğduğu büyük kentteki Doğu Enstitüsünün sınavını kazanarak uzmanlık çalışmalarında devlet desteğine kavuştu, Osmanlı Türk bölümünü bitirince (1930) asistan oldu. Türkçe dersleri verdiği zaman boyunca doktorasını tamamlayarak (Ebügazi Bahadır Han'ın Secere-i Terakime: Türklerin Soyu eseri üzerine inceleme, 1948) Leningrad Üniversitesi'ndeki profesörlük görevini (1950) yürüttü. Edebiyattan ...
DEVAMI
ABDÜLLATİF bin Yusufül
ABDÜLLATİF bin Yusufül Bağdadi Arap bilgini (Bağdat 1162-ay.y. 1231). ibni Labbâd ya da ibnal Labbâd diye de anılan bilgin fıkıh,hadis,dilbilgisi gibi konulara ilişkin öğrenimini tamamladıktan sonra felsefe ve doğa bilimlerine yöneldi. 1189'da Bağdat'tan ayrılarak Suriye ve Mısır'ı dolaştı, bu ülkelerde yaşayan bilge kişilerle tanıştı, pek çok araştırma yaptı, ...
DEVAMI
Willi BANG – KAUP
Willi BANG - KAUP Alman türkoloğu (Wesel 1869-Darmstadt 1 934). Gerekli eğitimden geçerek türkoloji alanındaki yetkelerden biri oldu. Louvain. Frankfurt, Berlin üniversitelerinde profesör olarak çalıştı, özellikle karşılaştırmalı Türk lehçeleri dalının öncüsü oldu. Önemli eserleri: Studien zur Vergleichenden Grammatık der Türk Sprşchen (Türk Dillerinin Karşılaştırmalı Dilbilgisi) 1916: Vam Köktürkisch hen zum ...
DEVAMI
Vasili Krilloviç TREDYAKOVSKİ
Vasili Krilloviç TREDYAKOVSKİ, Rus şairi ve dilcisi (Astragan 1703-Petersburg 1769). Bir papaz oğluydu, Moskova'da ve Paris'te okuyup yetişti, yurduna dönüşünde Bilimler Akademisi’ne alındığı gibi öğretim üyeliği de verildi (Petersburg Üniversitesi, 1744), Latince ve Fransızca dersleri verdi. Yaratıcı bir sanatçıdan çok yorumcu, birleşimci, çevirmen olarak yararlı çalışmalar yaptı. Horatius'un (Latinceden) ve ...
DEVAMI
Vilhelm THOMSEN
Vilhelm THOMSEN , Danimarkalı türkolog, dilbilimci (Kopenhag 1842-Kopenhag Valby 1927). Küçük yaşlarda uyanan yabancı dil öğrenme merakı, yaratılışındaki üstün nitelikle pek çok dili öğrenmesine olanak veren bir açıda gelişti (16 dil bildiği belirtilir), aynı konudaki öğreniminden sonra (1859), Avrupa'da değişik geziler yaptı, doçent oldu (1871), profesörlüğe (1875), ordinaryüslüğe (1887) yükseldi; ...
DEVAMI
Wilhelm von HUMBOLDT
Wilhelm von HUMBOLDT , Alman diplomatı ve dilbilim uzmanı (Potsdam 1767 - Tegel 1835). Alman bilim adamı, diplomat ve gezgin Alexander von Humboldt'un kardeşi. Friedrich VVilhelm Christian Kari Ferdinand von Humboldt, Berlin ve Göttingen'de hukuk eğitimi gördü. Prusya Hükümeti' nin özel danışmanlığına atandı (1809); Viyana ve Londra Büyükelçisi oldu. Berlin ...
DEVAMI
Viktor Vladirimiroviç VİNOGRADOV
Viktor Vladirimiroviç VİNOGRADOV, SSCB'li dilbilimci (Ryazan 1895-?). Devrime çabuk uyarlanaracak yaşta karıştı, öğrenimini aksatmadığı için kendi alanında bir yetke olmasını sağlayan çalışmalara uygun ortamı buldu, en büyük üniversitelerde öğretim üyeliği yaptı. Rusça'nın iyi bir dilbilgisini hazırlayan kurullarda yer aldı, tarihsel dilbilgisi sorunları üzerinde durdu, Edebiyat Rusçaşı Tarihi adlı eserini bilim ...
DEVAMI
Ahmet Cevat EMRE
EMRE Ahmet Cevat Yazar, dilci (Girit 1 887 - Ankara 1961). Harbiye, öğrenci-siyken Meşrutiyet yanlısı olduğu suçlamasıyla Fizan'a sürüldü, Avrupa'ya kaçma fırsatı bularak Jön Türkler'e katıldı, birkaç yabancı dil öğrenme olanağı buldu, ikinci Meşrutiyet'ten sonra yurda dönünce Darülfünun'da öğretim görevini yürüttü. Cumhuriyetten sonra dil çalışmalarına adanarak Atatürk'ün çevresinde bulundu, bir ...
DEVAMI
Adam FALKENSTEİN
FALKENSTEİN Adam Alman eski diller uzmanı (Münih/Planegg 1906 -Heidelberg 1966). Öğrenimini Münih ve Leipzig'de tamamladı. Göttingen ve Heidelberg üniversitelerinde öğretim üyeliği yaptı (1940-1945). Irak'ta eski yazıtlar uzmanı olarak katıldığı kazılarda İÖ 3. binde Sümerlerin dil yapısı, sözcük hazinesi, hukuki ve dinsel düşünüşlerine ilişkin bulgular ortaya çıkardı. Başlıca eserleri: Grammatik der ...
DEVAMI
Ahmet TEMİR
Ahmet TEMİR , dilci, öğretim üyesi (Kazan Elmet 1912). Haydarpaşa Lisesi'ndeki orta öğreniminden sonra (1936) Almanya'da felsefe okudu (1941), doktora verdi, MEB örgütünde görev aldı (1947-1952). Yurt dışında Türkçe okutmanı olarak çalıştı (Hamburg, 1952-1954, doçentlik), Ankara Üniversitesi DTCF'de Moğolca okuttu (1955), profesörlüğe yükseldi (1962). Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü'nün kurucuları arasında ...
DEVAMI
Zeynep KORKMAZ
Zeynep KORKMAZ, dilci, öğretim üyesi (Nevşehir 1923)- Ankara Üniversitesi DTCF'yi bitirdikten (1944) sonra gerekli uzmanlık çalışmalarıyla doçentliğe (1957), profesörlüğe yükseldi (1964). Başlıca eserleri: Fuzuiî'nin Dili Hakkında Notlar (1956), Güney-Batı Anadolu. Ağızları: Ses Bilgisi (1956), Türkçe'de Eklerin Kullanış Şekillen ve Ek Kalıplaşması Olayları (1962), Türk Dilinin Tarihi Akışı İçinde Atatürk ve ...
DEVAMI
Konstantinos LASKARİS
Konstantinos LASKARİS , Yunanca uzmanı (İstanbul 1434 - Messina 1501). Yunan dili üzerinde çalışmayı başlıca uğraş edinmişken İstanbul'un fethi üzerine İtalya'ya geçti; 1460'dan başlayarak çeşitli kentlerdeki dersleri canlı bir ilgi gördü (Milano, Napoli, Messina), değerli kişilerce izlendi. Grammatike (Dilbilgisi) adlı eseri (1461) uzun süre en güvenilir kaynak sayıldı (1494-1495'te Aide ...
DEVAMI
Jean MABİLLON
Jean MABİLLON , Fransız rahibi, dil tarihçisi, yazar (Ardennes Saint Pierremont 1632 - Paris 1707). Benediktin tarikatında Saint Remy manastırında keşişlik aşamasındayken merak ve çalışkanlığıyla dikkati çekti (1654); rahip olduktan (1660) sonra tarihçilik eğilimi, belgeler arayışı, nesnel çalışma yöntemleriyle emek alanını belirledi; kilise ve din tarihiyle, özellikle Benediktin tarikatının gelişimiyle ...
DEVAMI
Pierre LAROUSSE
Pierre LAROUSSE , Fransız dilcisi, yayımcı (Toucy 1817 - Paris T875). Öğretimde ezbere dayalı yöntem yerine insan yetilerini uyanık tutan yollar ararken ilkin dilbilgisinin daha yararlı uygulanışına örnekler verdi. Sözcüklerin kolayca öğrenilmesi, çeşitli ilişkileriyle zenginlikle kullanılabilmesi için elverişli çalışmalar yaptı. Birçok dilbilgisi kitabından sonra sözlük hazırlama işine yöneldi (Methode Lexicologigue ...
DEVAMI
Krzysztof PENDERECKİ
Krzysztof PENDERECKİ , Polonyalı besteci (Debica 1933). Krakow'da müzik öğrenimi gördü. 1958'deaynı kentte Müzik Yüksekokulu'nda komposizyon profesörü oldu. 1959'da "Varşova Sonbaharı" adlı müzik şenliğinde Polonya Besteciler Birliği'nin 3 ödülünü aldı. Seçkin orkestra eserleri, Lukas Passionu (1966) gibi ses ve orkestra için dinsel içerikli çalışmaları ve deneysel eserleriyle kısa zamanda uluslararası ...
DEVAMI
Yuri Derenikoviç APRESAN
APRESAN Yuri Derenikoviç SSCB’li dilbilimci (Moskova 1930). Yeni bir yöntemle yeni amaçlara yönelen yapısal dilbilim alanında ilginç ve öncü çalışmalar yaptığına inanılır. Ülkesinin Bilimler Akademisi'ne bağlı Dil Kurumu üyesi olarak genel dilbilimi sorunları yanı sıra Rusçanın ana niteliklerini saptamaya çalışmaktadır. Çağdaş Yapısal Dilbilimin Kavram ve ...
DEVAMI
Alois WALDE
Alois WALDE , Avusturyalı dilbilimci (İnssbruck 1860-ay.y. 1924). Özellikle iki eseri dillerin tarihî, yapı özellikleri, kök yakınlıkları, ana kuralları açısından birer başvuru kaynağı kabul edildiği için adı saygınlıkla anılır: Lateninicher Etymologisches Wörterbuch (Latince Etimolojik Sözlük) 1906, Vergleichendes Wörterbuch derİn-dogermanischen Sprachen (Karşılaştırmalı Hint-Germen Dilleri Sözlüğü) 3 cilt, öl. sonra Pokomy'ce yayımlandı, ...
DEVAMI
Andre MARTİNET
Andre MARTİNET, Fransız dilbilim (Savoie 1908), Sorbonne Üniversitesi İngilizce Bölümü'nde öğrenim gördü. 1937'de doktor sanını aldı. 1938'de Ecole Pratique des Hautes Etudes'de dilbilim dersleri verdi. İkinci Dünya Savaşı'nda Almanlara tutsak düştü. 1946'da ABD'ye gitti. Now York'ta World adlı bir dergi çıkardı ve bu dergiyi 1960|a kadar yönetti. 1947'de Columbia Üniversitesinin ...
DEVAMI
Ananiasz ZAJACZKOVVSKİ
Ananiasz ZAJACZKOVVSKİ , Polonyalı türkolog (Vinius 1903-Roma 1970). Doğu dillerine duyduğu merakla Krakow Üniversitesi'ndeki yıllarım Arapça-Farsça-Türkçeyi öğrenmeye ayırdı, doktorasını Türkçe'nin bir lehçesi üzerine vererek öğretim üyesi oldu (Varşova, 1933), profesörlüğe yükseldi (1946), Şarkiyat Enstitülerini yönetti (1946-1950) vb. Başlıca eserleri: Memlûktular Döneminde Arap-Kıpçak Dillen Sözlüğü (1958), Kutbun Husrev ü Şirin'i, konunun ...
DEVAMI
Claude LANCELOT
Claude LANCELOT, Fransız rahip ve dilci (Paris 1616 - Bretanya 1695). 1637'deki din eğitiminden sonra, Port Royal'in ilk keşişlerinden biri oldu. 1646'da Petites Ecoles'de ders vermeye başladı. Fransızcayla dilbilgisi kurallarını anlattığı Methode İatine f Latincede Yöntem 1644 ve Mâthode grecçue (Yunancada Yöntem) 1655 kitaplarını yayımladı. Ünlü Jardin des racines ...
DEVAMI
Kari Konrad Friedrich Wilhelm LACHMANN
Kari Konrad Friedrich Wilhelm LACHMANN , Alman dilbilimci (BrunsWick 1 793 - Berlin 1851). Leipzig ve Göttingen üniversitelerindeki öğreneminden sonra, 1815'te Prusya Ordusu'na katıldı, Alman dili üzerinde araştırmalara yönelerek Eski ve Orta Yüksek Almanca çalışmalarını Über die ursprüngliche Geştalt des Gedichts von der Nibelunge Not (Nibelungen Savaşları Şiirinin Özgün Biçimi ...
DEVAMI
Nicholas POPPE
Nicholas POPPE , ABD'li Türkolog (Çin/Çiu-Fu 1897). Rus kökenli olduğu için Petersburg Üniversitesi'nde doğu dilleri üzerinde çalıştı (1921), bu dilleri yerinde incelemesini sağlayan değişik geziler yaptı, öğretim üyesi olarak Leningrad Üniversitsi'nde bulunurken İkinci Dün/a Savaşı sırmasında Almanların eline düştü, 1943'de Berlin üniversitesi'nde profesörlükle görev aldı, savaş sonunda çağrılı olarak ...
DEVAMI
Faruk Kadri TİMURTAŞ
Faruk Kadri TİMURTAŞ, dilci, öğretim üyesi (Kilis 1925-İstanbul 1982). Kabataş Lisesi'nden (1942) sonra İÜ Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1946), aynı yerde öğretim görevi alarak doçentliğe (1958), profesörlüğe (1967) yükseldi, arada iki yıl Paris Sorbonne'da çalışmalar da yapmıştı. Başlıca eserleri: Şeyhi ve Çağdaşlarının Eserleri Üzerinde Gramer ...
DEVAMI
Jan MUKAROVSKY
Jan MUKAROVSKY , Çekoslovakyalı dilibilimci ve estetikçi (Pişek 1891 -Prag 1975), 1929'da estetik doçenti, daha sonra profesör oldu. Savaştan sonra Karl Universitesi'nin rektörlüğüne getirildi. 1926'da kurulan Prag Dilbilim Derneği'nin üyelerindendi. Rus biçimsel okulundan ve Prag Dilbilim Deneği'nin işlevsel dilbiliminden yola çıkarak estetikte Çek yapısalcılığının kurucusu oldu.Başlıca eserleri: KapitoiyzÇeskePoetiky (Şiir Sanatından ...
DEVAMI
Kenneth Lee PİKE
Kenneth Lee PİKE ,ABD'li dilbilimci(Connecticut/VVoodstock 1921), ilahiyat çalışmalarından sonra dilbilim alanında uzmanlaşan araştırmalara yöneldi, bu konunun Michıgan Üniversitesindeki öğretim işini üstlendi (1948). profesörlükle sürdürdü (1955-1979), emekli olduktan sonra da öğretim işini konferansçı olarak yürüttü. Çeşitli ülkelerdeki (Meksika, Guatemala, Afrika'da Gine, Gana, Ekvator...) yerli dillen üzerinde çalışarak dilbilim başlangıç ilkelerini, yöntemim, ...
DEVAMI
Hasan Reşit TANKUT
Hasan Reşit TANKUT, yazar, siyaset adamı, dilci (Elbistan 1891 - Ankara 1980). Mülkiye Mektebi'nden sonra (1913) çeşitti yönetim görevlerinde bulundu (maiyet memurluğu, kaymakamlıklar, polis müdürlüğü yardımcılığı, mülkiye müfettişliği), milletvekili seçildi. (Muş, 1931), Türk Dil Kurumu'nun ilk örgütleyicileri arasında bulundu (1932), on sekiz yıl boyunca bu örgüt içinde etkinlik kazandı (1950), ...
DEVAMI
Roman YAKOBSON
Roman YAKOBSON , Rus dilcisi (Moskova 1896). N.S. Trubetskoy ile birlikte Prag Dilbilim Okulu'nun temsilcilerinden biri olarak değerlendirilir. Devrim yıllarından sonra Sovyetler Birliği'nde kalamadı, Avrupa üniversitelerindeki görevlerinden sonra ikinci Dünya Savaşı sırasında ABD'ye gitti (1941), çeşitli üniversitelerde Öğretim görevlisi olarak çalıştı (Columbia, 1943-1949; Harvard, 1949 sonrası vb). Başlıca eserleri: Kindersprache ...
DEVAMI
Joseph Emerson WORCESTER
Joseph Emerson WORCESTER , ABD'li dilci, coğrafyacı (Bedford 1784-Cambridge 1865). Gençlik yıllarını babasının çiftliğinde çalışarak geçirdi, üniversiteyi bitirmekte biraz geciktiyse de (Yale, 1811) beş altı yılık öğretmenliğinden sonra alanını belirlemekte hiç yanlışa düşmedi. Önce coğrafya dalındaki eserlerini kotardı: A Georgraphical Dicti-onary (Coğrafya Sözlüğü) 1817, ,4 Gazet-îeer of the United ...
DEVAMI
Leo SPİTZER
Leo SPİTZER, Avusturyalı dilbilimci, eleştirmen (Viyana 1887 - İtalya/Lucca/Forte dei Marmi 1960). Berlin'de yetişti; Bonn, Marburg, Köln Üniversitelerinde öğretim görevlisi olarak çalışırken Hitler'in iktidara gelmesi üzerine Almanya'dan çıktı, bir süre (1933-1936) İÜ Edebiyat Fakültesi'nde kendisinin örgütlediği Batı Filolojileri Bölümü'nde görev aldı, ABD'de (1936 sonrası) aynı işi sürdürdü (Baltimore'de John Hopkins ...
DEVAMI
Ferdinand SOMMER
Ferdinand SOMMER, Alman dilbilimcisi (Trier 1875-Münih 1962). Sırasıyla Leipzig, Basel, Rostock, Jena, Bonn ve Münih üniversitelerinde dilbilim üzerinde dersler verdi. Daha sonra Hititçe üzerine eğildi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Münih'te kurduğu Hititoloji Kitaplığı tümüyle yok olunca, Hititçe üzerinde çalışmaktan vazgeçti, yeniden Hint Avrupa dilleri üzerine yöneldi. Yazdığı birçok eserin ve ...
DEVAMI
Lucien Valerius TESNİERE
Lucien Valerius TESNİERE, Fransız dilbilimcisi (Mont-Saint-Aignant 1893-Montpellier 1954). Yüksek öğrenimini Alman dili ve edebiyatı dalında yaptı (1919), Yugoslavya'da (Ljubljana) öğretim işinde çalıştı, Fransa'ya dönünce Slav dilleri ve edebiyatları konusunda dersler verdi (1924, Strasburg) çeşitli dillere duyduğu yakınlık yavaş yavaş dilbilim (lingüistik) alanına yöneldi, Montpellier Üniversitesi'nde ve yüksek öğretmen okulunda ...
DEVAMI