kasılarak vücudun hareketini sağlamaya yarayan organlardan her biri ve bu organların telsi olan dokusu. Vücutta iskeiet sisteminin ve iç organların hareketlerini sağlamakla görevli olan kas dizgesi: Çizgili kaslar, düz kaslar kalp kası olmak üzere üç çeşittir. Çizgili kasların kasılmaları kişinin bilinci tarafından denetlendiğinden bunlara istemli kaslar da denir. Düz kaslar ve kalp kası istem dışı olarak çalışan kaslardır. Kişi bu kasların kasılmalarını bilinciyle, yani istemiyle denetleyemez. Çizgili kastar vücut ağırlığının yaklaşık olarak yarısını oluştururlar, iskelet sistemine olan yakIn ilgileri nedeniyle bu kaslara iskelet kasları da denir. İskelet kaslarının yani çizgili kasların kasılmalarıyla vücudun iskelet dizgesi eklemlerden oynayarak kasılan kas gurubuna göre değişen hareketler yapar. Örneğin bacak kasları uygun bir biçimde kasıldıklarında kişi yürür ya da koşar. Düz kaslar özellikle iç organların ve kan damarlarının duvarlarını çevrelerler. Düz kasların çalışmaları sinir sisteminin otonom sinir sistemi adi bölümünün denetimi altında bulunur çizgili kasların çalışmaları sinir dizgesinin motor sinir sistemi bölümünün denetimi altındadır. Herhangi bir çizgili kasta kasılmanın olabilmesi için vücutta aşağıda belirtilen olayların düzenli bir biçimde gerçekleşmesi gerekir:1) Merkezi sinir sisteminin motor bölümünde istemli ya da refleks olarak bir kasılma uyarısının doğması.2) Bu uyarının motor sinirler yant oynatıcı sinirler yoluyla terminal plak denilen ve motor sinirin ucuyla kas arasında bulunan bölgeye gelmesi.3) Terminal plak bölgesinde motor sinirin ucundan asetil kolin adlı maddenin salgılanması ve bu maddenin terminal plak bölgesinde kası uyarması.4) Kasta gelişen uyarılma yeterli bir düzeye ulaştıktan sonra kası kasılmaya yöneltmesi.Çizgili Kas Hücresinin Kaba Yapısı. Çizgili kaslar kas lifi denilen kas hücrelerinden oluşmuşlardır. Kas lifi çok sayıda hücre çekirdeği ve mitokondri içeren bir hücre çeşididir. Her kas lifi sorkolemma denilen ve yapısı öteki hücre çeşitlerindeki sitoplazma zarına (hücre zarı) benzeyen bir zarla sarılmıştır. Kas hücreleri, yani kas lifleri bir araya gelerek lasikulus denilen daha büyük lifleri oluştururlar. Her fasikui-sun yapısına giren kas liflerinin arasındaki boşluk, endomisyum denilen bağdokusunca doldurulmuştur. Her fasikulus dıştan perimisyum denilen bağdokusu yapısındaki bir zarla sarılmıştır. Çok sayıda fasikulusun bir araya gelmesiyle kas ortaya çıkar. Kas en dıştan mepimisyum denilen bağdokusu yapısındaki bir zarla sarılmıştır. Epimisyum bir yandan perimisyuma bağlı, öte yandan da kasın çevresindeki dokulara yapışıktır. Çizgili Kas Hücresinin İnce Yapısı. Her çizgili kas hücresi, yani kas lifi mikroskop altında incelendiğinde kas lifinin uzunlamasına eksenine dik olan çizgiler görülür. Bu çizgiler kas hücresinin kasılmasını sağlayan ve kasların en küçük kasılma birimleri olan miyolibriller’e aittir.Kas hücresinin içine, onun uzunlamasına eksenine paralel olarak dizilmiş çok sayıdamiyofibril bulunur. Miyofibrillerin kapılmasıyla kas hücresi kasılma durumuna geçer. Tüm kas hücrelerindeki miyofibrillerin kasılmasıyla, kasın tümü kasılma durumuna geçer. Kas hücresi, hücre çekirdeği ve,mitokondri bakımından çok zengindir. Bilindiği gibi mitokondriler hücrelerin enerji üreten organcıklarıdır. Kasların çalışabilmeleri için fazla enerjiye gereksinimleri vardır. Hücre çekirdekleri çevresinde ribozomlar ve Golgı cisimleri bulunur Kas hücresinin içinde iki çeşit borucuk dizgesi vardır. Bunlardan birine saıkoplazmik retikulum, ötekine de 77a nsvers tübül (T-tüpü) denir. Bu her iki borucuk dizgesi miyofibrillerin çevresini sarar. Sarkopiazmik retikulum, miyofibriler çevresinde bir ağ oluştura cak biçimde düzenlenmiştir. T-tüpleri, sarkolemmanın kas hücresinin derinliklerine doğru gönderdiği ince borucuklardır. T-tüpleri miyofibriller çevresinde belli bölgelerde sarkopiazmik retikulu’mla çok yakın ilişki içindedirler. Yukarıda sözünü ettiğimiz borucuklar dizgesi, miyofibrillerin ve buna nalı olarak da kas hücrelerinin kasılmasında önemli görevler üstlenmişlerdi. Miyofibrillerin İnce Yapısı. Çizili kas hücrelerinin mikroskobik ince enine çizgili olarak görülmelerinin nedeni, miyofibrillerin ince yapısından kaynaklanır. Miyofibriller, miyoflamen denilen daha küçük yapıların birbiri ardı sıra ve yan yana dizilmeleriyle oluşmuşlardır. Miyoflamenler birbiri arasına giren ve birine aklin ötekine de miyozin denilen iki ayrı liften oluşmuşlardır. Miyozin lifleri aktin liflerine oranla daha kalındır. Miyofibrilin iki ucunda bulunan miyoflamenlerin aktin lifleri, bir uçlarıyla kas hücresinin sar kolomma zarına tutunurlar. Miyofibrillerin aradaki aktlnlerı, birer uçlarıyla birbirlerine tutunurlar, Miyozin lifleri aktın liflerine doğru kısa.koicuklar gönderirler. Kasa gelen kasılma uyarısı miyofibrillere ulaştığında, miyozin kolcukları aktinierle kimyasal yolla bağlanarak onları miyozinlerin orta çizgisine doğru çekerler. Böyle arka arkaya her miyoflamenin, miyofibrilin, kas lifinin ve tüm kasın kasılma durumuna geçmesi sağlanır.Kasılma uyarısı motor sinir yoluyla terminal plak bölgesine geldikten sonra bu uyarı, büyük bir hızla kas hücresine yayılır. Her kas hücresine ulaşan uyarı, sarkolemmada ve bunun uzantısı olan T-tüplerinde ve ardından da sarkopiazmik retikulumda elektriksel potansiyel değişikliklerine yol açarlar. Bu değişikliklerle ilgili olarak kalsiyum, hücre içinde oradan da aktin liflerindeki özel bölgelere ulaşır. Kalsiyum, sözü geçen son bölgelerde aktın liflerinde geçici bir kimyasal değişikliğe yol açar.Böyiece miyozin kollarının akline tutunup, bunların miyozun liflerinin orta-Böylece miyozin kollarının akline tutunup. bunların miyozun liflerinin orta çizgisine doğru çekebilmelerini sağlar. Miyozin liflerinin aktin liflerine doğru kollarını uzatarak, onlara tutunmaları olayın Bridging (Köprüleşme) denir. Düz Kasların Yapısı. Daha önce belirtildiği gibi çeşitli iç organların ve damarların duvarlarını kaplayan düz kaslar, yapı bakımından birbirlerinden değişiktirler. Düz kaslar yapı bakımından genellikle iki çeşide ayrılırlar. Bunlardan biri iç organlara ait düz kaslar (vişgral). öteki de multiünite düz kastır. VisSral düz kaslarda kas lifleri, yani düz kas hücreleri birbirleriyle sıkı bir bağ-Ianti halinde bulunurken, multi-ünite grubundaki düz kaslar bir ölçüde birbirlerinden, bağımsızdırlar. Viseral düz kaslar.sindirim kanalı, üreme organları, idrar yolları gibuorganların’duvariarının yapısına girerler. Multiünite düz kasları da kan damarları, İris, kıl kökleri gibi dokuların yapısına girerler. Kabaca bir iğ biçiminde olan düz kas hücresinin ortasında büyük bir çekirdek bulunur. Çekirdek bölgesinde düz kas hücresi snanlamış olarak görülür. Genellikle sık bir bağlantı halindedir. Düz kas hücresinin içinde de çizgili kaslarda olduğu gibi aktin ve miyozin lifleri bulunır Ancak bu lifler hücrenin tümünde cok düzenli bir biçimde sıralanmadıklar ndan, düz kas hücresinde çizgili bir görünüm belirmez.Düz Kasların Uyarılması. Düz kaslar, genellikle otonom sinir sisteminin her iki bölümünden, yani Sempatik ve Parasempatik bölümlerinden uyarılır. Belli bir düz kas üzerinde bu iki bölüm, birbirinin’ karşıtı bir etki oluşturur. Ancak kimi doku ve organlardaki düz kaslar, otonom sinir sisteminin yalnız bir bölümünden uyarı alırlar. Muitiünite düz kaslarının daha zengin bir sinirsel uyarılma ağı vardır. Çizgili kaslarla düz kaslar arasındaki önemli ayrımlardan biri de düz kaslarda, çizgili kaslarda bulunan, terminal plak adiı yapıların olmamasıdır. Dİjz kas lifleri tüm uyarılabılen dokularda olduğu gibi kimyasal,elektriksel, mekanik ve ısı uyarılarıyla uyanlabilir.Aucak mekanik ve Kimyasal olanlar daha etkili uyaranlardır. Düz kaslar, kimyasal uyaranlardan, özellikle otonom sinir sistemi liflerinin etkin maddeleri olan aseiilkolin no:adrenalm’e karşı çok duyarlıdırlar. Bunların yanı sıra adrenalin ve histamin gibi organizmada üretilen maddelere ve organizmaya dışarıdan verilen baryum tuzları. pılokarpn gibi ilaçlara karşı da duyarlılıkları çoktur. Düz kasların çeşidi, organdan organa değişik olduğuna göre kimyasal maddelerin etkileri de her organda değişik bir biçimde beliur. Örneğin asetilkolin belli bir organda kasiarı kasılmaya yöneltirken, başka bir organdaki kasları gevşemeye yöneltebilir. Düz kaslarda kasılma ve gevşeme süreleri, çizgili kaslara oranla daha uzundur. Düz kasların bu biçimde çalışmaları, organizmadaki görevlerine uygun düşer. Uzun süren kasılmalar sonucunda bağırsaklar, mesane’ gibi organlar uzun süre belli bir biçimde tutulabilirler. Tüm damar sisteminin yapısında bulunan düz kas hücreleri normal ve sürekli bir biçimde belli bir kasılma durumunda bulunurlar. Eğer damarlardaki bu kasılma durumu gevşeyecek olursa, damar sistemi vücuttaki kan miktarına göre çok genişler ve dolaşım bozulur. Örneğin bir şok durumunda damar duvarlarındaki düz kaslar aşırı gevşerler. Damarların aşırı gevşemesi sonucu kan, vücuttaki damarlar içinde göllenir ve yeterince kalbe dönemez. Kalbe yeterli kan gelmediğinde, kalp damarlara yeterince kan pompalayamaz ve şok tablosu ortaya çıkar.Kalp Kası. Yapı olarak kalp kası, belli bir ölçüde çizgili kasa benzer. Kalp kası da mikroskopla incelendiğine, çizgili bir yapı gösterir. Bu çizgiler kalp kasın-daki aktin ve miyozin liflerinin birbirine göre olan durumlarından kaynaklanmaktadır. Kalp kasının çizgili kasa göre bir önemi, bir değişikliği vardır. Anımsanacağı gibi çizgili kastaki her kas hücresi ötekinden bağımsızdır. Kalp kasında hücreler belli bölgelerde dis kus interkalaris denilen enine uzanan parlak şeritlerle birbirlerine bağlanırlar.Bu şeritlerin ortası boştur. Bu boşluklar aracılığıyla kalp kası hücrelerinin içleri, birbirleriyle bağlantı kurarlar. Yukarıda belirtildiği bu özellik nedeniyle kalp kasını oluşturan hücreler dokusal bir bütünlük oluştururlar. Bu dokusal bütünlük, kalp kasına işlev bakımından bir bütünlük kazandırır. Hareket Sonrası Kas Ağrısı. Kaslar güç hammaddesi olarak genellikle glikozu kullanırlar. Bilindiği gibi glikoz, anaerob (oksijensiz) ve aerob (oksijenli) yolla kimyasal olarak yakılarak, kas için gerekli olan gücü üretir. Kaslardaki oksijen yetersiz kaldığında, glikozun yakılması daha çok anaerob yolla olur. Bu çeşit yakılma sonucu kas hücrelerinde lokial ve pııuval birikir. Daha sonra asit olan bu maddeler hücre dışına çıkarlar. Bilindiği gibi alışkın olmayan kişilerde uzun kas çalışmaları sonrasında batıcı kas ağrıları gelişmektedir. Bu kas ağrılarının nedeni, kas çevresinde yukarıda belirttiğimiz yolların yardımıyla biriken asit yapıdaKİ’laktat ve piruvat maddelerinin kastaki duyu sinirlerini uyarmalarıdır. Alışkın kimselerde, örneğin sporcularda kastaki kan dolaşımı buna bağlı olarak oksijen gereksinimi artmış olduğundan, laktat ve piruvat birikimi görülmez. “Bu nedenle bu gibi kimselerin kaslarında yukarıda sözü edilen ağrılar gelişmez.Kas Hastalıkları. Kaslar, motor sinirlerle gelen uyarım etkisiyle kasılarak görevlerini yaparlar. Bu nedenle kaslarla sinir, sistemi arasında çok yakın bir ilgi vardır.Kas hastalıkları sınıflandırılırken bü ilişkinin hatırda tutulması ve göz önünde bulundurulması uygun olur, Travmatik Kas Hastalıkları. Günlük yaşamda sıklıkla rastlanılır. Kasların bu tür hastalıkları direkt ya da endirekt travmalarla oluşur. Çarpma, düşme, burkulma, tekmelenme, hayvanların tekme vurma ya da ısırmaları, kesici aletlerle olan doğrudan yaralanmalarla kas liflerini geren ve koparan doğrudan olmayan travmalarla kas yaralanabilir.Kas Ezilme ve Zorlanmaları. Kas ezilmeleri çoğunlukla hafif ve vücut dışından gelen travmalar sonucunda oluşur. Kaszolanmalarıysa kasılmalar dan sonra görülebilir. Böyle bir durum oluştuktan sonra geçici bir süre işlev kaybı ve şiddetli ağrı oluşur. Hareketler bu dönemde ağrılıdır. Bu nedenle hastalar hareket etmekten çekinir ve dinlenmeyi yeğ tutarlar. Travmanın olduğu alanda ödem ve kanamaya bağlı oluşan şişlikler farkedilebilir. Travmalarından bir süre sonra işlevler yeniden kazanılır. Kas liflerinin arasında bulunan sinirler eğer zarar görecek olursa kas gücü kaybolur. Atrofı oluşur. Tedavi. Böyle bir durumla karşılaşıldığında tedavide ilk ilke’ dinlenme olmaktadır. Alçı atel, esnek bandaj gibi desteklerden yararlanılır; ağrı kesici ilaçlar verilir.Vakanın oluşumundan 48 ile 72 saat süreyle ezilen yerin üstüne buz konur, daha sonraları da sıcaklık veren tizik tedavi araçları kullanılabilir. Masaj ve egzersizler iyileşmede yardımcı olurlar.Kas Yırtılmaları. Vücut dışında ya da içinde oluşan güçlerin etkisiyle ortaya çıkan kas yırtılmaları çoğunlukla zorlamalı kas kasılmaları yani sporcularda ve işçilerde sık görülür. Zorlanan kas kasılırken antagonist (karşıt) kasların gevşeyeceğine kasılması, yırtılmalara neden olabilir.Delici ve kesici araçlarla yaralanmalarda deri ve kaslarda kesikler, yırtılmalar olur.Fizik tedavi amacıyla yapılan pasif germe egzersizleri sırasında da yırtılmalar görülebilir. Kas yırtılmaları meslekleri nedeniyle çok zorlu iş yapan ve ağır yük kaldıran hamallarda, işçilerde ve sporcularda sık görülür. Aşırı yorgunluklardan sonra kolaylıkla oluşabilen, sık sık yinelenen yorgunluklar, kaslarda yapı değişikliklerine rieden olur. Banlara yaşlılığın, sistematik hastalıklağîn yaptığı zararlı etkiler de katılmışsa bu gibi kaslar ufak zorlamalarla yırtılabilir.Kas yırtılmaları bölgesel ya da geniş bir alanda olur. Kasların ortasındaki tam yırtılmalardaysa önce çevreden duyu-labilen bir ses, sonra ağrı ve büyük bir zayıflık oluşur. Kesik uçlar geriye duğru kaçar. Kas ortasında gözle görülebilen elle tutulabilen bir boşluk oluşur. Çoğunlukla bu boşluk kanla dolar. Tedavi. Yırtık ufak bir kas alanını ilgilendiriyorsa hasta dinlendirilir, alçı ya da alçı atel uygulanır. Ağrı kesici ilaçlarla üç hafta içinde iyileşme sağlanır. Kaslar dinlendirilirken kasın boyu en kısa durumda tutulmaya çalışılır. Fizik tedavi bir an önce iyileşmeye yardımcı olur.Kas yırtığı çok büyükse, yırtık uçların cerrahi olarak birbirine dikilmesi uygundur.Geciktirilmiş ameliyatlar, oluşan yapışıklıklar ve kesik uçların büzüşerek çekilmesi nedeniyle iyi sonuç vermezler.Kas İçi Kanamaları. Travmalar, kas içindeki damarların yerel ya da sistematik hastalıkları, akut infeksiyonlar vb kas içi kanamalarla neden olabilir. Travmalar, kas yırtılmaları ya da kopmaları kanamalara yol açar. Kas içi kanamaları ufak ya da büyük çürükler ya da şişliklerle ortaya çıkar. Kanama küçükse fazla belirti vermez, ağrı yapmaz. Büyük kanamalardaysa şişlik, ağrı ve komşu dokulara baskı söz konusudur. Baskıya uğrayan sinirlerde felç oluşabilir.Kanamadan bir süre sonra kan pıhtılaşır, ileri aşamalarda pıhtı çevresinde fibröz bir kapsül oluşur. Böylece içi kahverengi siyahımsı bir sıvı dolu olan bir kist ortaya çıkar. Bu kistler mikropların üremesine uygun bir ortam yaratarak kolaylıkla apse durumuna dönüşebilirler. Tedavi. Bu tür kanamalar ufaksa başlangıçta ilk 48-72 saat soğuk kompresler ya da buz uygulaması yapılır. Ağrı kesici ilaçlar verilir. Bu dönemden sonra yüzeysel ve derin ısınma sağlayan fizik tedavi yöntemleri, sıcak su banyoları ve masaj uygulanır. Egzersiz uygulamaları gittikçe artırılarak yapılır. Kas içi kanamaları büyükse sterilizasyona çok özen gösterilerek boşaltılır. Bu bölgenin üzeri esnek bandajla sarılarak kanamanın yeniden oluşması engellenmeye çalışılır. Kas Fıtıkları. Kas fıtıkları sağlam kasların zorlanma sonucu yarıklardan zamanla dışarı fırlamasıyla oluşur. Bu tip fıtıklar, kasın gerilmesi ya da kasılması sırasında ufalır ve kaybolur. Çoğunlukla güçlü ağrı vardır. Kopma duygusundan sonra ortaya çıkar. Tedavi. Bu fıtıklar enderolaraktedaviyi gerektirir. Yırtılmış olan fasya, dışarı fırlayan kas içeri sokulduktan sonra dikilerek onarılır.Vücutta Madde Birikimine Bağlı Kas Hastalıkları. Kas kasılması için gerekli enerji, depo edilmiş glikojenin glikoza dönüşmesiyle sağlandığından karbonhidrat metabolizmasının bozulduğu hastalıklarda kas hastalıkları oluşur Asit maltaz enziminin yetersizliğinde bir tür glikojen depolama hastalığı ortaya çıkar ki bu da kalp ve iskelet kaslarında işlev bozukluğuna neden olur.Kas fosfarilaz enzimi eksikliğinde yaşam boyunca sakatlığa neden olan kas ağrıları vardır. Hastalık göreceli olarak iyi huylu sayılır, fakat bazı hastalarda kas yıkılmasından ötürü miyoglo binürü nöbetleri ve ilerleyici sürekli kas zayıflığı görülebilir.Vitamin Eksikliğine Bağlı Oluşan Kas HastalıklarıE Vitamini Eksikliği, insanda E vitaminin eksikliğini herhangi bir kas ya da sinir hastalığına yol açıp açmayacağı incelenmiş fakat bu çalışmalardan kesin bir sonuç alınamamıştır. Yalnız poliomiyozitis ve kadınlarda menopoza bağlı kas distrofilerinde E vitamininin yarar sağladığı ileri sürülmektedir. A yitimini Eksikliği. Bu vitaminin eksikliği hastalarda E vitamini eksikliğinin oluşturduğu tabloya çok benzeyen bir durum yaratır.C Vitamini Eksikliği. C vitamini eksikliğinden en fazla zarar gören kaslar solunum kasları, çiğneme kasları gibi çok ve sürekli çalışan kaslardır. Bu kaslarda sık sık kanamalar görülebilir. Tedavi. Bu vitaminlerden eksikliği saptanan, sistemli bir biçimde uygulanarak hastalığın tedavisine çalışılır. Hareketsizliğe Bağlı Kas Hastalıkları 1. Kas Kontraktürleri. Kontraktür denildiğinde bir kasın sürekli olarak uzayıp kısalabilme özelliğini kaybedip, büzülmesi anlaşılır.Kontraktürler kırık tedavisinden sonra ve uzun süre alçı kullanmakla ortaya çıkabilir. Kontraktür bir kasın gerilmesine karşı koyar ve süreklidir. Anestezi etkisiyle ya da motor sinirlerin kesilmesiyle kaybolmaz, hafiflemez. Kontraktürler ve kullanılmamaya bağlı kas atrofileri birbirleriyle ilgili olmayan patalojik olaylardır.Tedavi. Yürüyemeyen, yatakta uzun sure kalacak olan kronik hastalarda kontratürleri önlemek için her gün birkaç kez aktif ya da pasif olarak bütün eklemler hareket ettirilir. Ayrıca bunları kontraktüre olanak sağlamayacak ve iş görebilecek durumda bulundurmak gerekir.2. Kas Atrofileri. Atrofiler şu nedenlerle ortaya çıkar.1- Kasların uzun süre dinlenmede ya da alçı içinde kalması2-Kas tendonuoun kopması ya da kesilmesi 3- Kasla ilgili bütün sinirlerin, özellikle motor sinirlerin kesilmesi.Uzun sürü kullanılmayan bir kasta, kas liflerinin tümünde, gittikçe belirli bir biçim alan erime görülür. Kas Tümörleri. Kas tümörlerini: I-Primer kas tümörleri, II- Sekonder kas tümörleri olarak iki ayrı grupta incelemek uygun olur.Rhabdomıyom. Ender görülen ve miyoblastlardan oluşan bir tümördür. Tek ya da birkaç tümör bir arada görülebilir. Tümörler yassı, yuvarlak, tüm-sekli vb olmak üzere çok değişik biçimler alabilir.Rhabdomiyosarkoma. Büyük zarar veren öldürücü, fakat çok ender görülen bir tümördür. Tümör, çoğunlukla kasların derin katlarına yerleşmiş ve çevdeki dokulara sıkça yapışmıştır. Elle yapılan incelemelerde tümörün çok değişik biçimler alabildiği anlaşılır.Tedavi için tümörün çevresindeki sağlam kas parçalarıyla birlikte kesilip atılması gerekir. Ameliyat sonrası ışın tedavisi yapılabilir.Miyoblastoma Bu tümörün kaynağı konusu tartışılmaktadır. 1,5 cm çapında, sarımtırak ya da gri renklidir. Miyoblastomaların organizmaya fazla zarar vermediği kabul edilir. Kaslara destek olan dokulardan oluşan tümörler. Kaslara destek olan dokulardan, kas damarları ve sinirlerden oluşan bu çeşit tümörler çoğunlukla iyi huylu yalnız bölgesel şişliklere ve komşu dokulara baskıya neden olurlar.//- Sekonder kas tümörleri. Kaslar içinde çok zengin bir damar ağı olmasına karşın vücudun başka bölgelerinden gelen tümör hücrelerinin kaslarda metastaz yapmaları sık görülen bir olay değildir. Ancak kaslardaki, metabolik ve kimyasal ortamın, bir başka deyişle kasılmalar sıradan damarların daralması ya da kapanmasının böyle bir metastazı önlediği söylenebilir. Kötü huylu ve kas dokusu dışında oluşmuş tümörler ancak doğrudan doğruya yayılmayla komşu olarak kas liflerine atlayabilir.KAS Harızm ülkesinin eski yönetim merkezi. Sözcük anlamı, çölde duvar dernektir. Kentin yeri, eskiden Amuderya Irmağı’nın alüvyonlarla doldurduğu Filhisarı yerindeydi. 955′e doğru, Ürgenç Valisi Ebu’l-Abbas Memun bin, Muhammet’in arka arkaya yaptığı kuşatmalar sonucunda gerileyerek önemini yitirdi: 14. yy’da Hivelilerin eline geçmeden önce, Çağatay sınırlan içindeydi. 1372′de Timur’ca yıkıma uğratıldı. 17. yy’daysa çevresindeki kanal iyice kurumuştu. Bu yüzyılın sonlarına doğru, Hive Hanı Enuşe, Yarmış kanaiı yakınında, yeni bir Kâs Kenti yaptırdı. Eski kentin bugün yalnızca duvar kalıntıları göze çarpmaktadır.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji