RRR
Gaziantep ili, Nizip ilçesi’nin 32 km güneydoğusunda bulunan eski yerleşme. İlk kez 1699′da Mountbrell ve Pocoud’ca araştırıldı. Daha sonra 1754′te Drummond ve Smith incelemeler yaptılar, ilk kazıları 1878-1881 arasında Londra’daki British Museumun oluşturduğu bir heyet yaptı. 1911 -1914 arasında da Sir Leonard VVolley başkanlığında D.G. Hogart, R.C. Thomson ve T.E. Lavvrence’den oluşan bir başka ingiliz heyeti düzenli kazıları gerçekleştirdiler. Bu kazılardan ele geçen buluntular, günümüzde Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergilenmektedir. Kargamış Kenti iç içe girmiş iki surdan oluşmaktadır, iç surda iç kent, dış surda da dış kent bulunmaktadır. Kerpiç bloklardan oluşan dış sur, 4-5 m arasında değişen bir kalınlığa sahiptir, iç surun Fırat Irmağı’na bakan bölümü taştan, üst bölümü kerpiçten örülmüştür. Her iki surda da batı ve güney bölümlerinde birer kapı vardır, iç surda Fırat’a açılan bir kapı daha bulunmaktadır, iç kentte soylular, dış kentte de halk oturuyordu. Dış kentte kazılan evlerin temelleri taştan, üstleri de kerpiçten örülmüştür. Duvarların içi sıvalı ve badanalıdır. Evlerin ve avluların tabanı taşlarla kaplıdır, iç kentte kale, tapınak ve orthostatlı (alçak kabartma) bir duvar açığa çıkarılmıştır. Orthostatarda günlük yaşamdan ve mitolojiden alınma konular işlenmiştir. Tarih. İÖ 2000′e kadar inen tarihiyle Kargamış, Ön Asya dünyasında etkin rol oynamış bir yerleşmedir. Tarihsel kaynaklarda adına ilk kez Eski Babil ve Mari bölgelerinde rastlanmaktadır. Bir ara Hurrilerin egemenlik alanına giren kenti, Hitit Kralı Şuppiluliuma (İÖ 1380-1345) yedi günlük bir kuşatmadan sonra ele geçirdi ve oğullarından Şarrikuşuh’u vali atadı. Şarrikuşuh kentin ele geçirilmesinden sonra artan Asur saldırılarına başarıyla karşı koydu. Onun ölümünden sonra da valiliği oğlu üstlendi. Hitit Kralı IV. Tuthaliya (İÖ 1250-1220) döneminde Kargamış’ in başında İni Teşup adlı bir kral görülmektedir. Şuppiluliuma.’nın oğlu Şarrikuşuh’un torunu olan bu Hitit prensiyle Hititlerin Kargamış’ı ele geçirdiklerinden devletin çöküşüne kadar olan dönem içinde yönetimin Şarrikuşuh’un soyundan gelenlerin elinde kaldığı görülmektedir. Son Hitit Kralı Şuppiluliyama döneminde Kargamış tahtında İni-Teşup’un oğlu Talmi-Teşup bulunmaktadır. Bu kralın adına Ugarit (Ras Şamra) belgelerinde de rastlanmaktadır. Hitit imparatorluğunu Deniz Kavimlerinin yıkmasından az önce Kargamış, Asur Kralı I. Tiglatpileser’in saldırısına uğradı ve haraca bağlandı. Ancak Anadolu’nun Karanlık Çağı boyunca Kargamış’ın bağımsızlığını koruduğu anlaşılmaktadır. Asur Kralı II. Asurna-sirpal İÖ 876-866 arasında Kuzey Suriye’ye düzenlediği sefer sırasında Kargamış’a uğradı ve kentin kralı Sangara’yı haraca bağladı. Fakat aynı Kargamış kralı döneminde İÖ 858′de Asur Kralı III. Salmanassar’ın saldırısına uğradı ve topraklarının bir bölümü işgal edildi. İÖ 848′e ait Asur belgelerinde de Kargamış’ın bir bölüm topraklarının daha işgal edildiğinden söz edilmektedir.İÖ 8. yy’ın ikinci yarısına kadar Kargamış’ın adı Asur kaynaklarında geçmemektedir. III. Tiglatpileser (İÖ 745-727) dönemine ait belgelerde Kargamış Kralı Pisiris’in Asur’a haraç verdiği yazılıdır. İÖ 717′de Asur Kralı II. Sargon (İÖ 722-705) kenti ele geçirdi ve yakıp yıktı. Kargamış Kralı Pişiriş de ailesiyle birlikte kentten sürüldü ve Kargamış Asur valilerince yönetilmeye başlandı.Geç Hitit Kent Devletleri döneminde önemli bir yerleşme olan Kargamış’ta bulunan Hitit Hiyeroglifi ile yazılmış yazıtlarda şu kralların adlarına rastlanmaktadır: İÖ 970-900 arasında Ura-Tarhundas, I. Suhi, Astuvvatimanzas, II. Suhi ve Katuvvas. Asur kaynaklarında geçen Sangara (İÖ 870-848) ile Pişiriş (İÖ 738-717) larasındaysa Astiruwas, Yariris (eskiden Araras okunurdu) ve oğlu Kamanis (eskiden Kamanas okunurdu). Kargamış’ta en çok belge ve anıt bırakarf Yariris ve oğlu Kamanis dönemlerinin Asur saldırısından uzak ve huzurlu bir dönem olduğu anlaşılmaktadır.
Sağlık Ana Sayfa
