plazma adı verilen sıvıda “süspansiyon halinde hücresel elementleri içeren doku. Damarların içini doldurur ve kalbin yardımıyla tüm vücudu dolaşır. Hücrelere oksijen ve besin maddelerini taşır, metabolizma sonucu oluşan zararlı artıkları toplar, hücrelerden uzaklaştırır vücuttan atılabilecekleri organlara götürür. Bir ya da birkaç hücreden oluşan ilkel canlı türleri yaşamlarını, bulundukları ortamda madde alışverişiyle sürdürürler. Çoğunlukla sıvı olan bu ortamda madde alışverişi, doğrudan doğruya hücre yüzeyleri aracılığıyla yapılır. Oysa insan organizmasındaki hücreler, yaşayabilmek için dış ortamla dolaylı bir ilişki içindedirler. Kan, bu dolaylı ilişkinin en önemli aracılarından biridir. Kanın görevleri şöyle özetlenebilir. 1. Oksijeni (O2) akciğerlerden dokulara taşır. Hücreler de oksijeni kandan alırlar ve enerji üretiminde kullanırlar. Enerji üretimi sırasında hücre içinde karbondioksit (CO2) açığa çıkar. Açığa çıkan bu CO2, hücre dışına atılır. Kan, karbondioksiti solunumla vücut dışına atılması için akciğerlere taşır. 2. Sindirim sisteminde besinlerden emilen yağlar, aminoasitler, glikoz ve su, kanla dokulala taşınır. Böylece hücreler için gerekli olan temel besin, enerji maddeleri ve su sağlanmış olur. 3. Kan taşıdığı hormonlar, vitaminler ve inorganik maddeler aracılığıyla hücreler ve organlar arasındaki iletişimi ve düzeni sağlar. 4. Kan çeşitli hücrelerin yardımıyla vücudu yabancı maddelerin, mikroorganizmaların ve toksinlerin etkisinden korur. Bu işlevi fagositoz ve bağışıklık tepkimeleriyle yapar. 5. Vücutta su ve tuz dengesinin korunmasına yardım ederek tüm hücrelerin belirli bir gerginlik içinde görevlerini sürdürmelerini sağlar. 6. Biyokimyasal tepkimeler sonucu ortaya çıkan sıvıyı içine alır ve vücut yüzeyinden uzaklaşmasına yardım eder. Böylece vücut ısısını belirli sınırlar içinde sabit tutar. 7. Organizmada hücrelerdeki biyokimyasal etkinlikler sonucu ortaya çıkan asit ve bazları, tampon maddeleri (kanda bulunan bikarbonat, fosfat, protein ve hemoglobin) ile nötrolize eder ya da bu asit ve bazları akciğer ve böbreklere taşıyarak organizmadan uzaklaştırır. 8. Kan taşıdığı pıhtılaşma faktörleriyle gerektiğinde pıhtı oluşturur ve kan kaybını önler.Yetişkin bir insanda yaklaşık 5 litre kan bulunur. Sürekli yatan hastalarda kan azalır, gebelikteyse artar. Kan, kan hücreleri ve kanın sıvı bölümü (plazma) olmak üzere başlıca iki öğeden oluşur.Plazmanın yaklaşık % 9O’ı su, % 10′u çeşitli organik ve inorganik maddelerden oluşur. Sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir, bakır, çinko ve iyot plazmanın inorganik maddeleridir. Aibümin, globülin, fibrinojen, enzimler ve hormonlar gibi çeşitli proteinlerle üre, glikoz, yağlar ve fosfoli-pidler gibi proteine bağlı olmayan maddeler plazmanın organik maddeleridir. Fibrinojen, kanın pıhtılaşmasını sağlayan büyük moleküllü’bir proteindir. Fibrinojen çeşitli yollarla plazmadan uzaklaştırıldığında, serum denilen kan sıvısı elde edilir. Fibrinojen kanın yapışkanlığını sağlar. 100 mg kanda 160-400 mg fibrinojen bulunur. 100 m kanda 5.5-8.5 gr protein vardır Bunun 3.5-5.5 gr’ı aibümin, 2-3.5 gr’ı globülindir. Albümin ve globülin, kanın onkotik basıncını sağlarlar. Onkotik basınç yardımıyla akan, belli bir oranda su tutar. Yan yana duran iki dokunun hangisinde onkolik basınç fazlaysa, su orada birikir. Örneğin bir bağ dokusunu ve bunun içinden geçen ince bir damar ele alındığında eğer damar içindeki kanın onkotik bakıcı bağ dokusunun onkotik basıncından fazlaysa, her iki ortam arasındaki basınç eşitleninceye kadar bağ dokusundan kana su geçer. Eğer bağ dokusunun onkotik basıncı yüksekse o zaman suyun kandan bağdokusuna geçtiği görülür. Karaciğerde sentez edilen albumin Kanın onkotik basıncını oluşturmada en büyük rolü oynar. Dolaşım sisteminde atardamarlar kılcal uçlarında kalbin itme gücüyle hidrostatik basınç kan sıvısını ve içinde erimiş besin maddelerini damar dışına iter. Hücreler bunlardan yararlanır. Proteinler damar dışına çıkmaz ve kılcal damarların toplardamar ucunda hücreler arasına sızmış olan sıvıyı geriye, damara çeker Albümin yeterli ölçüde değilse (yapım azlığı, hasta böbrekten kaybı sonucu) toplardamar ucunda sıvı kana dönemez, dokudaki su artışına bağlı olarak şişme “ödem” gelişir. Ödem başka nedenlerle örneğin kalp yetersizliğinden de. olabilir.Kan Hücreleri. Görevleri bakımından üç ayrı grupta incelenirler. Birincisi “kırmızı kan hücreleri”dir (alyuvarlareritrositler). Bu hücrelerin görevi, oksijeni akciğerlerden dokulara, karbondioksiti de dokulardan akciğerlere taşımaktır. İkincisi akyuvarlardır (lökositler). Bu hücreler vücudun mikroplara ve çeşitli zararlı maddelere karşı savunmasına katkıda bulunurlar. Akyuvarlar kendi içlerinde iki alt gruba ayrılırlar. Bunlardan birincisi çok çekirdekli hücreler “polinükleer” hücreler, ikincisi de tek çekirdekli hücreler “Mononükleer” hücrelerdir. Çok çekirdekli hücreler grubunda üç çeşit hücre bulunur. Bunlar: 1) Nötrofil granülositler, 2) Asidofil granülositler (eosinofiller) ve 3) Bazofil granülositlerdir. Tek çekirdekli hücreler grubunda iki çeşit hücre vardır. Bunlar. 1) Lenfositler ve 2) Monositlerdir.Değişik görevi olan üçüncü grup kan hücreleri Trombositlerdir. Trombositler, kanın pıhtılaşmasını sağlayan hücrelerdir

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji