yönetim açısından yapılan bölünmede birinci kademe (vilayet). Yasayla kurulur. Adının değiştirilmesi, il konumundan çıkarılması, sınırlarının belirlenmesi ve merkezi de yasayla belirlenir. Vali ilin en büyük ve yetkili erkidir: hükümeti temsil eder. Ayrıca her bakanlığın o ilde müdür düzeyinde temsilcileri valiye yardımcı olurlar. Yönetsel ve yargısal bir danışma görevi gören vali başkanlığındaki Hukuk işleri müdürü, Defterdar, Milli Eğitim Gençlik veSpor müdürü,Bayındırlık, Sağlık, Tarım müdürü, Veterinerden kurulu il Yönetim Kurumu’nun yanı . sıra il Özel İdaresive gene vali başkanlığında en az iki en çok dört üyeden oluşan il Daimi Encümeni valiye yönetimde yardımcı olurlar. Osmanlı Devleti’nde yönetimin temelini eyaletler oluştururdu. Eyaletler ya merkeze doğrudan bağlıydı ya özel bir yönetime sahipti (Mısır, Bağdat, Tunus) ya da içişlerinde özgür bağımsız eyaletlerdi (Eflak, Boğdan. Hicaz gibi). Merkeze bağlı eyaletler Anadolu ve Rumeli beylerbeyine bağlıydı. Bu eyaletler sancak ya da livalara, bunlar da kaza ve köylere bölünmüştü. Her sancağın başında en yüksek yönetim ve askeri amir olarak görev yapan ve kendisine ayrılmış birlikten gelirini sağlayan bir sancakbeyi bulunurdu. Zamanla sancaklar da eyalet sayılarak adları vilayete dönüştürüldü. Yönetme açısından beylerbeyi yetkisi olan sancakbeylerine bağlandı, alt kademeyse liva ve kazalara ayrıldı (1831). 1864 tarihli Vilayet Nizamnamesi’nde bazı eyaletler birleştirildi (örneğin Niş, Silistre ve Vidin birleştirilip Tuna Vilayeti oluşturuldu). Bu nizamname geliştirilerek 1870 tarihli idare-i Umumiye-i Vilayet Nizamnamesi yapıldı.Buna göreyse vilayetler livalara, livalar kazalara, kazalar nahiyelere, nahiyeler köylere bölündü. 1876 Anayasası ise vilayet, liva, kaza üçlemesini benimsedi. 1913′te benimsenen idare-i Umumiye-i Vilayet Kanunu Muvakkati’ yla vilayetlere tüzel kişilik tanınarak merkezi yetkenin varlığı azaltıldı. 1921 Anayasası ile vilayet denen eski eyaletler kaldırıldı. Tüm sancaklar vilayet sayıldı. 1924 Anayasası da aynı sistemi korudu. 1929′da 1426 sayılı Vilayet idaresi Kanunu ile Türkiye 63 ile bölündü, 1933′te 57 il’e indirildi. 1947′deyse 1426 sayılı yasanın özü korunarak 5442 sayılı yeni Vilayet idaresi Kanunu benimsendi ve il sayısı yeniden 63′e çıkarıldı. 1961 Anayasası il idarelerinin kuruluş ve görevlerini merkezi yönetimden alarak yerinden yönetim esasına bağlayan 5442 sayılı yasaya dayanan 569 sayılı yasayı benimsedi ve il sayısı 67′ye çıkarıldı. 1982 Anayasası da aynıilkeleri benimsediği gibi olağanüstü hal durumunda yetkisini genişletti. Ayrıca 8 bölge valiliği, oluşturduysa da uygulamaya konulmadı.Günümüzde Türkiye 7 coğrafi bölgeye ve 67 ile ayrılmıştır. Bazı iller bütünüyle bölge içindeyken bazılarının sınırı komşu bölgelere taşar, istanbul, Ankara, izmir, Konya, Adana, Bursa, Samsun, Manisa, içel, Zonguldak, Hatay 1 milyonun üstünde nüfusa sahiptir. Yüzölçümü açısından en büyük il Konya’dır (47.420 km2), onu Ankara (30.715 km2) ve Sivas (28.488 km2) izler. Yüzölçümü açısından en küçük il Kocaeli’dir (3.626 km2). Bazı illerin adı merkez ilçesinden farklıdır. Örneğin, Sakarya merkezi Adapazarı, içel merkez Mersin, Kocaeli’nin izmit, ‘ Hatay’ın Antakya, Ağrı’nın Karaköse’ dir. Ankara ile istanbul illerinin merkez ilçesi yoktur.İl Özel İdaresi, il sınırları içinde sağlık ve sosyal yardım, bayındırlık işlerini, kültür ve eğitimi, tarım ve hayvancılığı,, ekonomiyi, ticareti düzenleyen ve tüm konularda yetkili organ, il Özel idareleri 191 3 tarihli yasayla biçimlenen idare-i Hususiye-i Vilayet’in Cumhuriyetten sonraki adıdır. Tüzel kişiliği vardır, il Özel idareleri sonradan çıkarılan yasalara, göre çalışmalar yapar. Merkezi yönetimin temsilcisi ve ildeki en yetkili kişi olan vali il Özel idaresi’nin başı ve yürütme organıdır, il Daimi Encümeni ve il Genel Meclisi il Özel idaresi’nin organı konumundadır. Genel Meclisi, il idaresi’nin yetkili karar organlarından biri olarak 4 yıl için ilçeler adına seçilen üyelerden kuruludur. Her yıl valinin başkanlığında 40 günlük süreyle toplanarak il bütçesini görüşür, kabul eder. ilin kurumsal hizmetleri hakkında karar alır, gerektiğinde borçlanmaya gider. // Daimi Encümeni, il Genel Meclisi üyelerinin kendi aralarından 1 yıl için seçtikleri 2 ya da 4 üyeden oluşur, ilin aksak işlerini inceler, onaylar. Yapılan işlerin gidişi ve sonuçları üzerine il Genel Meclisi’ne bilgi verir. Valinin isteğiyle il Özel idaresi’nin çeşitli işleri hakkında düşünce bildirir, il Özel idaresi’nin gelirleri, kiralardan, hizmet karşılığı ücretlerden, cezalardan, ayrılan özel idare payından, devlet yardımından ve 2380 sayılı yasayla vergi gelirinin % 1 ‘inden oluşur. Bozcaada ve Gökçeada Lozan Antlaşması na göre çıkarılan 1927 tarih 1151 sayılı yasayla ayrı bir idare biçimine bağlıdır. Bu ilçelerdeki ilçe idare Kurulları Özel idare görevi görür.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji