GÜNLÜK (Günce)

Günü gününe tutulan izlenim, düşünce, duygu, anı yazıları; bunları içeren eser. Fransızca’ dan dilimize girmiş olan adıyla Jurnal, eskilerin rûzname, muhtıra, hâtıra defteri dedikleri yazı toplamlarının bir sanat değeri taşıması, edebiyatçı olan yazarının biçem gücünü iletmesiyle olanaklıdır. Genellikle zamanında tutulmuş her çeşit not belgesel değer taşırsa da bir edebiyat türü olabilmesi; yazı ustalığı, dil olgunluğu, düşünce özü yanı sıra yazarının iç dünyasının gerçeklerini yansıtma gücüne bağlıdır. Bu nitelikleri taşımayanlar bireysel, kişisel, tekil bir yalnızlıkta kalır, kamuya iletilemez. Vakti geçmeden yakalan-miş (“Görev, içinde bulunduğumuz saatin bizden istediği şeydir.” J. W. Goethe) her duygu ve düşünce, her izlenim ve dilek yazıya geçtiği an geçerlik, ömür kazanır, yeniden her an gündeme gelebilir (“Âlim unutmuş, kalem unutmamış”, “Âlem unutmuş,kalem unutmamış”), belki de ileride yazılacak yaratı eserlerine tohum olabilir. Bu bakımdan günlük yazma, önemli yazarların vazgeçemedikleri bir yöntem, özenle sürdürdükleri bir uğraş olmuştur. Ne var ki yalnızca yaşama özgü açıklanmaz günlüklerolduğu gibi, sakıncasız yakınlıklarla yayımlanmak için hazırlanmış olanlar da gerçekçi sayılmalıdır. Okurların ilgisini çeken günlükler; içtenlikleriyle inandırıcı, güven uyandırıcı, konularıyla gerekli ve yararlı, meraklı ve düşündürücü olanlarıdır. Kendini sorguya çekme, içine sorular yöneltme yoluyla, yeni düşünceler üretip özeleştiri tutumuyla sunulanlar, her zaman büyük ilgi görmüşlerdir. Dünya edebiyatında -günlük türündeki yazılarıyla ilgi görüp bunları kitaplaştıranların başlıcaları: J. W. Goethe, F.GrilIparzer, H. Carossa, T. Haecker, H. Böll, E. Jünger, Franz Kafka, J. Klepper, M. Frisch, B. Cons-tant, H. F. Amiel, E. de Goncourt, Andre Gide, J. Green, Albert Camus, H. de Montherlant, C. Pavese, J. Bosarell, S. Johnson, S. Kierkegaard, B.Brecht.Th. Mann, H. James, W. Gombroviez (eserleriyle ilgili bilgi doğallıkla kendi maddelerindedir). Günlük biçiminde sunulan edebiyat eserleri de vardır, ilk akla gelenler Rainer Maria Rilke’nin Malte Laurids Brigge’nin Notlârı (1910), G. Bemanos’un le Journal d’un Cure de Campagne (Bir Köy Papazının Günlüğü) 1935, N.Gogol’un(1835), Anne Frank’ın gündelik notları (1946) (F. Goodrich ve A. Hackett emeğiyle oyunlaştırıldı).Türk edebiyatında en tanınanlar Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu (1922), Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun- Yaban romanında (1932) Ahmet Celâl’in anı defteridir. Vakanüvis tarihlerinin bir bölümüyle bazı ruznameler bir yana, eski edebiyatımızda günlük yazma eğilimi ve alışkanlığı olmamıştır. Batıdan alınıp özenilen bir tür olarak da ilk örnekleri Tanzimat sonrasında görülür: Âli Bey’in Seyahat Jurnali (1898), ölümünden kırk yıl sonra basılan Nigâr Binti Osman’ın yirmi defterlik (Âşiyan Müzesinde) günlüklerinin bir bölümü: Hayatımın Hikâyesi (1959), bazı parçalarını Ali Canip Yöntem’in yayımladığı Ömer Seyfettin’in Ruzname’si (1926) ilk örneklerdendir. Günlük (1955, Salah Birsel), Günce (N.Ataç, 1960; iki cilt olarak 1972), Günlerde (Oktay Akbal, 1968),” Arkası Yarın (1976), Sıcak ilişkiler tf 982), Dillerinde Dünya (1985) Muzaffer Buyrukçu’nun kendine özgü günlük notlarını içeren kitaplardır. Eleştiri Günlüğü (Fethi Naci, 1986) de kendine özgü bir yöntem ürünüdür. Gündökümü 75 (1977), Sesler, Yüzler ve Sokaklar (1981), Günlerin Tortusu (1985), Tomris Uyar’ in kitaplaşmış notlarını içerir. Batı Notları (Nuri Pakdil, 1972) dışında son günlerde yayımlanan bir gazetecilik ürünü özel önem taşır: Hasan Cemal:7 2 Eylül Günlüğü: Tank Sesiyle Uyanmak (1986). Dergi sayfalarında kalan başka günlük ürünleri de vardır.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji

Aşk Mesajları Özlü Sözler Atatürkün Hayatı Yemek Tarifleri Kadınlar Sağlık Sağlık Bilgileri Teknoloji kadın Eğitim Sağlık Bilgileri Pasta Tarifleri Kpss Soruları Bayram Mesajları

site ekle