İdrarı ayırıp kanı temizlemeye yarayan ve karın boşluğunda, omurganın hemen yanında bulunan sağlı sollu iki organdan her biri.Dış görünümleri fasulyeyi andırır. Uzunluğu 1 0-12 cm, genişliği 5-6 cm, kalınlığı 4 cm, ağırlığı 120 – 200 g kadardır. Kahverengiye yakın esmer kırmızı renktedir. Sağdaki böbrek, soldakine oranla biraz aşağıdadır. Her iki böbreğin de çevresi gevşek bağ ve yağ dokusundan oluşmuş böbrek kapsülü (capsula adiposa renalis) adı verilen bir doku tabakasıyla çepeçevre sarılmıştır. Bu kapsülün oluşturduğu ve içinde böbreğin bulunduğu boşluk da böbrek loju (böbrek yuvası) adını alır. Böbrek kapsülünün ön yüzünü karın zarı (periton) sıkıca örtmüş olup böbreğin yerinde durmasına yardım eder. Buna karşı böbrekler sıkı sıkı yerinde duran organlar değildir. Duruşa göre hareketleri söz konusudur. Ayakta durulduğunda böbrekler 1-2 cm kadar daha aşağı inerler.Böbreklerin karşılıklı olarak birbirlerine bakan ve bir girinti biçimindeki kesimleri böbrek göbeği (hilus renalis) adını alır. Burası böbreğe kan getiren, böbrekten kan götüren damarların, sinirlerin ve idrar kanalının (üreter) geçtiği yerdir.Böbrekler, dıştan içe doğru 4 tabakadan oluşur: Böbrek zarı, kabuk bölgesi, piramit bölgesi ve havuzcuk bölgesi. Böbrek zarı (capsula fibrosa). Böbreğin en dışında böbrek dokusundan kolaylıkla ayrılabilen ve böbreği bir gömlek gibi saran fibröz bir örtüdür. Kabuk bölgesi (cortex renis). Böbrek zarıyla piramitler arasında kalan bölgedir. Burada tanecikli bir görünüm söz konusudur. Bu görünümü oluşturan yapılar Malpighi cisimcikleri adını alır. Malpighi cisimciği, böbrek içine giren atardamarın kılcal uzantılarının oluşturduğu ince bir damar yumağıyla bunu çepeçevre saran Bowman kapsülü adlı ince bir zardan oluşur, idrar yapımıyla görevlendirilmiş idrar kanal akları bu Bovvman kapsülüyle başlayıp toplayıcı idrar kanallarına kadar uzanırlar. Her bir Bovvman kapsülünden bir idrar kanalcığı çıkarak toplayıcı idrar kanalına açılırlar, işte Malpighi cisimciğiyle birlikte kendi idrar kanalcığı idrar yapan en küçük birimi oluşturur. Bu oluşumlara nefron adı verilir. Bir böbrekte 1 milyon kadar nefron vardır, idrar kanalcıklarının her biri ince bir toplayıcı kanalcığa açılır. Bu ince toplayıcılar birleşip daha büyük kanalları oluşturarak sonunda 10-25 kanal halinde piramitlerin tepesinde bulunan küçük delikçiklere açılırlar. Piramit bölgesi (pyramides renales). Sayıları 8-10 kadar olan piramitlerin tepeleri havuzcuk, tabanlarıysa böbrek zarı kesimindedir. Bu piramitlerin papilla renales adlı uç kesimlerinde idrar borucuklarının açılmış olduğu 10-25 kadar delikçik bulunmaktadır. Havuzcuk bölgesi (pelvis renalis). Piramitlerin tepesi ortalama 1 cm uzunluğundaki huni biçimindeki calices renalis minores adlı kısa tüplere açılır. Bu küçük boşluklar da birleşerek daha büyük boşluğu oluştururlar. Sayıları 2-3 olan bu yapılara da calicesrenales majores denir. Bunlar da bir araya gelerek havuzcuğu (pelvis renalis) oluştururlar. Bu havuzcuğun ucundan başlayan idrar kanalı (üreter) mesanede (idrar torbası) sonlanın Böylelikle böbreklerde yapılmış olan idrar üreterlerle mesaneye taşınmış olur.Böbrek düşmesi, nefropitozis ya da hareketli (mobil) böbrek, anne karnındaki gelişimde oluşur. Genellikle belirti vermez. Böbrek karın içinde gibidir. Pelvise kadar inebilir. Kendi çevresinde dönerse idrar yolu tıkanabilir ve böbrekte hidronefroz oluşur. Gebelikte de sorun yaratabilir. Tedavisi ameliyattır.Böbrek taşları böbrek taşları, idrar sisteminin heryerinde bulunabilir, insanlarda her bin kişiden birinde rastlanmaktadır. Bu oran birtakım coğrafi yerleşim yerlerinde daha yüksektir. Taş oluşumu çeşitli nedenlere bağlanmaktadır: Susuz kalma sonucu idrar yoğunluğunun artması ya da idrardaki taş yapıcı maddelerin kalsiyum, oksalat, urat, sistin,xanthin ve seyrek olarak fosfatların salgılanmalarının artması ilk neden olarak kabul edilir. Böylece kristallerle yoğunlaşmış idrarda pH değişiklikleri, yabancı cisimler ve bakteriler gibi etkenler taş oluşumuna neden olur. idrar yolları taşlarından bir bölümü hiç belirti vermez. Ancak böbrekten başlayarak mesaneye kadar idrar akımını engelleyen taşlar, yerine göre bel ve sırt ağrısı, kasık ve genital organlara vuran sancılar yapar. Bu ağrının özelliği, zaman zaman gelişi, bir başka deyişle iki ağrı arasında bir sessiz dönemin bulunmasıdır. Ağrı karına da yansır, gaz ve dışkı akımı duracağı için şişkinlik yapar. Aynı nedenle bulantı ve kusma olur. Taş üreterde takılmışsa bu belirtilere ayrıca ateş, idrarda kan ve sık sık idrara çıkma gereksinimi de eklenir. Böbrek taşları yapılarına göre kimi zaman kolaylıkla düşer. Kimi zaman ufak olmasına karşın yerinde kalır. Tanıya varmak için idrar analizi ve röntgen incelemesi gerekir. Taşı düşürmek için tıbbi tedaviye başvurulur; sonuç alınmazsa cerrahi olarak çıkarılır.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji