Bitki ve hayvanların doğma, gelişme, üreme gibi yaşayış sürelerini inceleyen bilim dalı. Eski Yunanca bios: yaşam, logos: bilim sözcüklerinden türemiştir. Doğa bilimleri içinde yer alan biyoloji, canlı varlıkları incelerken gözlem, karşılaştırma ve deneysel yöntemlerden yararlanır. Olayların fizik ve kimyada bilinen, bir başka deyişle cansızlar dünyasında geçerliği olan yasalara bağlanmasını temel oluşturur. Kısacası bir biyoloji olayının açıklanması sözünden, bu olayın fiziksel ve kimyasal yasalarla aydınlatılmış olması anlaşılmalıdır. Yaşam konusunda bilinmeyenler, ancak deneyler aracılığıyla elde edilebildiğinden, deneysel çalışmalar biyoloji öğretiminde önemli bir araçtır.Doğada canlı sayısının çok olması canlılığın konu çeşitliliği göstermesi sonucu biyoloji kendi içinde bilim dallarına ayrılmıştır. Biyoloji önce canlıları sınıflamaya göre iki ana kola ayrılır: Botanik (bitki bilimi), zooloji (hayvan bilimi). Bu iki bilim kolu kendi içlerinde Küçük bilim dallarına ayrılır. Morfoloji (dış yapıyı inceler), anatomi (iç yapıları inceler), fizyoloji (yaşamsal olayları inceler), genetik (kalıtım bilimi), sistematik (canlıların sınıflandırılmasını yapar).insanlar doğada var oluşlarından başlayarak yaşamlarını sürdürebilmek için canlılarla ilgilenmişlerdir. Bu nedenle biyoloji belki de dünyanın en eski bilim dalıdır. Biyoloji bilimleriyle yakından ilgilenen bilinen ilk bilim adamı Aristoteles’tir (İÖ 384 – 322). Aristoteles biyolojinin hemen her dalında çalışmıştır. Örneğin canlıları sınıflandırmaya çalışan, evrimle ilgili ilk kuramları ortaya atan (abiyogenezi savunur) Aristoteles olmuştur. Aristoteles anatomi, botanik hakkında da birçok kitap yazmıştır. Eski Mısır, Mezopotamya ve Çinliler birçok bitki türünü ilaç olarak kullandılar. Bu da onların o dönemlerde biyolojiyle uğraştıklarını göstermektedir. Ayrıca mağara insanları çeşitli canlıların resimlerini mağara duvarlarına çizerek dünyadaki ilk biyoloji eserlerini bırakmış oldular. Deneysel biyolojinin ilk öncüleri yine Eski Yunanlılardır. Maymun ve domuzları keserek anatomi incelemeleri yapan Galenos, sinir ve kan damarlarının işleyiş mekanizmalarını çözmek için dünyada ilk deneye başvuran kişidir. Galenos’un insan anatomisi üzerine yaptığı tanımlamalar 1300 yıl tartışmasız benimsendi.Pliny (İS 23 – 79) canlılar üzerine gerçek ve düşün karışımından oluşan tuhaf ansiklopediler yazdı. Ortaçağ insanları bitki ve hayvanları tanımlayarak “Bitkiler Alemi” ve “Hayvanlar Alemi” adı altında kataloglar hazırladılar. Rönesans ile birlikte doğa tarihiyle ilgili konular gözden geçirilerek sayısız bitki ve hayvanın yapı ve işlevi, yaşadığı yer üzerine güvenilir çalışmalar yapıldı. Vesalius (1514-1564), VVİlliam Harvey (1 578 – 1657) ve John Hunter (1723 – 1793) hayvanların ve özellikle insanın yapı ve işlevlerini genel anlamda inceleyerek gözlemlere dayalı anlaşılır çizimler yaptılar. Galenos’a körü körüne inanma yerine çağdaş yaklaşımı belirleyen temel çalışmalarla anatomi ve fizyolojinin temellerini attılar.17 yy’ın başında Robert Hooke’un mikroskobu bulması biyolojiye yeni ufuklar açtı. Artık biyoloji uzmanları Canlıların iç yapılarını daha iyi inceleyebileceklerdi. Gerçekten Malpighi (1628-1694), Svvammerdam (1637 -1 690) ve Leeuvenhock (1632 -1723) bitki ve hayvan dokusunun ince yapısını araştırdı. Leeuvenhock bakteri, protozoa ve spermanın ilk tanımını yapan kişidir.Biyoloji asıl büyük gelişmesini 19. yy’ da yaptı. Morfoloji, fizyoloji genetik ve evrim gibi alanlarda yeni araştırmalar düşünce akımları birbirini izledi. Bu çağda Jean Babtiste de IVIonet Lamarck (1744-1829) ile Charles Darwin (1809-1 822) arasında genetik alanında yapılan tartışma biyoloji bilimine büyük katkılar getirdi. Ayrıca biyolojik enzimlerin, vitaminlerin ve hormonların tanımlanmasıyla biyokimyanın ve endokrinolojinin doğması gerçekleşti. 1865′te Mendel’in bezelyeyle yaptığı deneyler Mendel Yasaları’nın doğmasına ve kalıtım.(gen faktörlerinin yapısı kuşaktan kuşağa geçişi ve kimyası) hakkında bilgileri bilim alanına kattı. Kimya, matematik, fizik dalında eğitim gören 19. yy bilim adamlarının araştırmaları özellikle Liebig, Berzelius von Bayer ve Pasteur gibiler canlı varlıkların işleyişlerindeki mekanizmaları molekül düzeyine indirerek molekül biyoloji için ilk adımları attılar. 1903′e kadar Mendel’in bulgularından yeteri kadar haberdar olunulamaması Cornes, de Vires, Eric von Seysenegh Tschermack’ın (1871-1962) da birbirlerinden habersizce bu alanda çalışma yapmaları sonucunu doğurdu. Daha sonraları Sutton ve Thomas Hunt Morgan’ın (1866-1945) kromozomları keşfi biyolojiye büyük atılımlar yaptırdı. 20. yy’da canlının molekülleri insanın bilgi alanına girdi ve moleküier biyoloji denen bir bilim dalının doğmasına yol açtı. Moleküier biyolojiden yararlanarak özelikle VVatson ve Crick’in 1953′te DNA’nın sırlarını çözmesi yüzyılımızın en büyük olaylarından biri oldu. Bu buluşla tüm biyoloji olaylarının temel noktalarını açıklayabilme olanağı doğdu. 1970′lerde genlerin kimyasal yapıları hakkında ayrıntılı bilgiler elde edilmesi giderek bir Gen Mühendisliği alanının doğmasına yol açtı. Günümüzde elektron mikroskoplarının bulunarak geliştirilebilmesi molekül düzeyinde maddenin oluşum ve değişimlerinin duyarlı yöntemlerle saptanabilmesi biyolojiye büyük katkılar sağlamıştır. 1980′lerde başlayan çalışmalarda artık’bir canlının genini alıp bir başka canlıya aktarmak olası hale geldi Biyoloji bilimlerindeki gelişmeler tıp, eczacılık, veterinerlik ve tarım alanında yeni olanaklar getirdi ve ilerlemesini sağladı. Ancak binlerce canlının yapısı, işlevi, evrimi, gelişmesi ve çevresiyle ilişkilerini inceleyen biyoloji bir tek bilim dalı olarak ele alınamayacağı için biyoloji bilimleri birçok bölüm ve bilim dallarına ayrılmıştır.Bu bilim dallan içinde Zooloji, Botanik,Genel Biyoloji ve Moleküier Biyoloji temel olmak üzere Morfoloji, Anatomi, Sitoloji, Histoloji, Ekoloji, Embriyoloji, Fizyoloji, Endokrinoloji, Pataloji, Sistematik Paleontoloji, ihtiyoloji, Antropoloji, Gen Mühendisliği, Biyokimya, Biyofizik, Biyo Magnetizma, Biyometri, Biyogenez gibi bölümler doğdu. Biyolojinin tıp, halk sağlığı, tarım, doğanın korunması, beslenme gibi toplumun geniş kesimini ilgilendiren alanlardaki önemi yaşam felsefesinin formüle edilmesindeki katkıları öteki ana bilim dallarıyla kıyaslanmayacak ağırlıktadır.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji