periyodik çizelgenin V A grubu elementlerinden yarımetal. Atom ağ: 74.9216, atom numarası: 33. Bir doğal izotopu (75) ve yapay izotopları (68-74 ve 76-81) vardır.Arsenik bileşikleri eskiçağdan beri bilinir ve kullanılır. Elefh’entel durumundaki arseniği 1250′de Albertus Magnus’un elde ettiği sanılmaktadır. Daha sonra Paracelsus 1520′de, Schroeder de 1649′da arsenik elde etme konusunda değişik yöntemler geliştirdi.Fiziksel Özellikleri. Metalik arsenik gri, parlak, kırılgan, metal görünümlü kristallerdir. Havada kaldığında parlaklığını kaybeder. Brinell sertliği: 147, Mohs sertliği: 3,5 d=5, 727 (25°C) 100°C’de görünür biçimde buharlaşmaya başlar ve buharlaşma 450°C’de hızlanır. Normal basınçta 615°C’de erimeden süblimleşir. 36 atmosfer basınç altında 818°C’de erir. Buharlaşma ısısı: 11,2 kcal/ atom-g, süblimleşme ısısı: 30,5 kcal/atom-g, erime ısısı: 22,4 kcal/atom-g, özgül ısısı: 0,0822 dielektrik sabiti 10, 23(20°C).Allotroplan: Arseniğin üç tane ailotropu vardır. Metalik arsenik, ti-As Siyah arsenik. B – As Sarı arsenik. As4 Kimyasal Özellikleri Elektron düzeni: Ar 3d10 4s2 4p3; bileşiklerindeki yükseltgenme basamakları: -3,0, + 3 ve + 5. Havada ısıtıldığında mavimsi bir alevle yanarak yoğun beyaz As2 O3 dumanları verir. Suda çözünmez. Soğukta klorür ve sülfat asitleri etki-mez, nitrat asidi ve sıcak sülfat asidiyle arsenit ve arsenat asitlerini verir. Sodyum hidroksit çözeltisi etkimez. Sodyum hidroksitle birlikte eritilirse sodyum arsenit verir. Halojenlerin içinde yanarak holojenür bileşiklerini oluşturur.Kullanılması. Metalürjide bakır ve kurşun alaşımlarına sertleştirmek amacıyla katılır. Kimi cam türlerinin yapımında kullanılır. Yapay radyoaktif izotopu 76As toksikolojide radyoaktif izleme için kullanılır. Malzemeye gevreklik vermesi özelliğinden ötürü arsenik, öteki metaller için zararlı bir element olarak kabul edilir. Başka metallerin elde edilmesinde ve saflaştırmasında onları arsenikten arındırmak için uğraştırıcı ve pahalı işlemler uygulanır. Arseniğin çelik üzerine etkisi fosforunkine benzer ve adi sıcaklıkta ortaya çıkan bir gevrekliğe neden olur. Pirinçte % 0,10 gibi küçük bir arsenik miktarı bu alaşımın sürekliliğini % 40 oranında azaltır. Arsenik bakırın elektrik iletkenliğini önemli bir biçimde azalttığı halde %1 ‘den daha küçük miktarda bakırın mekanik özellikleri üzerine zararlı bir etki yapmaz, tam tersine tokluk kazandırır ve yumuşama sıcaklığını 100 °C kadar yükseltir. Bu nedenle arsenikli bakır, lokomotif ocakları gibi yerlerde özellikle kullanılır. Arseniğin metal olarak sanayide kullanım alanı çok sınırlıdır. Sertliği artırmak ve küreleşmeyi sağlamak için kurşun saçmalara % 0,2 oranında katılır. Arseniğin, insektisit (böcek öldürücü ilaç) yapımında temel madde olan arsenik (III) oksit (As2 O3) biçiminde geniş bir kullanım alanı vardır. Bu amaçla arsenik (III) oksidin doğrudan kullanımına ilişkin girişimler, bu maddenin suda kolaylıkla çökelmesine karşın bitki yüzeyindeki nemin etkisiyle çözelti durumuna geçerek yapraklara’ zarar vermesi nedeniyle başarısız oldu. Bu nedenle arsenik çözünmeyen bir tuzu (örneğin kalsiyum arsenat) biçiminde uygulanır. Meyve ağaçlarının ilaçlanmasında genellikle kurşun tuzu kullanılır.Bununla birlikte, organik kökenli insektisitlerin gelişmesi (DDT heksaklorobenzen gibi) sürekli olarak bu alandaki arsenik kullanımını azaltmaktadır. Zararlı otların yok edilmesiyle koyun parazitlerinin öldürülmesinde kullanılan ilaçlarda ve cam sanayisinde arsenik oksit biçiminde kullanılır. Genel olarak arsenik (III) oksit sanayide “beyaz arsenik” olarak adlandırılmaktadır.Doğada Bulunuşu: Arsenik büyük olasılıkla bütün evrende bulunur. Meteoritler % 0,0005 -0,1 oranında arsenik içerir. Yerkabuğundaki oranı % 0,0005 olan arsenik, doğada çok az miktarda elementel olarak ve genellikle gerçek metallerin arsenürleri biçiminde bulunur.Öteki metallerle birleşik durumda bulunan arsenik doğada çok yaygın değildir. Bakırla kurşunun sülfürlü mineralleri az miktarlarda sülfürlü arsenik bileşikleri içerir. Dünyadaki arsenik üretiminin en büyük bölümü bakır ve kurşun metallerinin elde edilmesi sırasında ele geçer. Arsenopirit: FAs S. Mispikel adıyla da anılan bu mineral çoğu durumda altın da içerir. Çelik grisi renginde olup metalik parlaklık gösterir, sertlik: 5,5-6,0 d= 6. Çizildiği zaman kıvılcım ve sarımsak kokusu çıkartır. Almanya, Çekosla-vakya, Avusturya, italya, Yugoslavya, ingiltere, Meksika ve Bolivya’da bulunur. Realgar: As S.Genellikle orpiment ile birlikte bulunan turuncu – kırmızı mineral, sertlik: 1,5-2,0 d=2,6. Realgar pigment olarak, cam sanayiinde ve piroteknide kullanılır. A B D, Macaristan, Yugoslavya ve Türkiye’de bulunur. Orpiment: As2 S3. Genellikle realgar ile birlikte bulunan limon sarısı renginde mineral, sertlik: 15-2,0, d = 3,5. 9. yy1 dan beri bilinen mineral, doğuda kozmetik yapımında kullanılmış ve kullanılmaktadır. Günümüzdeyse’pigment olarak ve arsenik elde edilmesinde kullanılır. Bunların yanında arsenik daha çok kobalt filizi niteliğinde olan smeltin, kobaltit ve eritrin gibi arsenik içeren mineraller biçiminde doğada bulunur.Elde Edilmesi:Dünya arsenik gereksinmesi özellikle, bakır ve kurşun cevherlerinin işlenmesi sırasında açığa çıkan uçucu baca tozlarından sağlanır. Asıl arsenik cevherlerindeki arsenik miktarı genellikle azdır ve ender olarak % 0,1 oranını aşar. Buna karşılık, işlenen büyük miktarlardaki bakır ve kurşun cevherlerinde bulunan arsenik uçucu olan oksiti biçiminde bacalarda, toz toplama odalarda ve benzeri toz tutucularda hızla büyük miktarlarda birikir. Biriken tuzlardaki arsenik (III) oksit damıtılarak saflaştırılır ve böylece % 99,5 saflıktaki ürün ele geçer. Metalik arsenik, arsenik (III) oksidin kendi ağırlığının dörtte biri kadar odun kömürüyle birlikte, gazla ısıtılmış demirya da çelik kaplar içinde indirgenmesi yoluyla elde edilir. As2 03 + 3C2As + 3CO. Metal, donuk bir kızıl sıcaklıkta damıtılır ve su soğutmalı bir yoğunlaştırıcıda toplanır. Kristal biçimindeki bir ürünün elde edilmesi için yoğunlaştırıcının içinde özel sıcaklık ve basınç koşullarının sağlanmış olması gerekir. Karşıt durumda, arseniğin metalik biçimde kullanılmasına uygun olmayan amorf bir yapı oluşur. Bakırın elektrolitik saflaştırılması sırasında arseniğin büyük bir bölümü çözeltiye geçer ve ancak % 10 kadarı anot çamurunda birikir. Arseniğin elektrolit içinde toplanmasına izin verilmez, çünkü 12 g/1 ‘den fazla arsenik bulunduğunda katot üzerinde arsenik toplanır, bu durum da birikmiş bakırın kirlenmesine neden olur. Demir dışı metalleri üreten büyük kuruluşların yıllık beyaz arsenik üretimleri 40.000-50.000 ton arasındadır. Bu miktarın % 33′ünü ABD, % 30′unu isveç, % 14′ünü Meksika ve geri kalanın büyük bir bölümünü de Avrupa, Avusturalya ve Peru üretmektedir. Dünya arsenik üretimi metal için olan isteklerden çok daha fazladır, isveç tek başına bütün istekleri karşılayabilecek durumdadır, Bu nedenle genellikle metalürji sanayiinde arsenik zararlı bir element olarak nitelendirilir. Çok büyük istekler ve yüksek bir fiyat söz konusu olmadıkça arseniğin kazanılması için herhangi bir çaba harcanmaz. Arsenik bileşikleri Arsini:AsH3Arsenikli hidrojen . Çok şiddetli sarımsak kokulu renksiz zehirli gaz.Arsenürler: M3As Arseniğin metallerle oluşturduğu ikili bileşiklerdir. Örneğin, gümüş arsenür çinko arsenür gibi. Arsinler: Arsindeki hidrojenlerin hidrokarbon kökleriyle yer değiştirmesi sonucu oluşan bileşiklerdir. Aminlere benzer.Kakodil grubu: (CH3)2 As. Kakodil grubunun dimerleşmesi sonucunda kakodil (tetrametildiarsin) oluşur. Kakodil 170°C’de kaynayan çok zehirli ve dayanılmaz oranda pis kokan bir sıvıdır.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji