RRR
Antonio ALİOTTA, italyan filozofu (Palermo 1881-Napoii i964). Padua ve Napoli üriversıtelerinde dersler verdi. .Çalışmalarına deneysel psikolojiyle başlayan Aliotta 1912′de “La Reazlone idealistica Contro la Scıenza” (Bilime Karşı İdealist Tepki) adlı yapıtıyla çağdaş felsefenin eleştirel açınlamasını yaptı. Bu çalışma, çağında egemen olan tüm felsefe dizgeleriyle bir tür hesaplaşma olup monadoiojik spiritüalizmin tanrıcı (theist) bir eğilimle savunulmasıydı. Yeni-Hegelciliğin italyada Croce ve Genlile aracılığıyla etkisini göstermeye başladığı bir dönemde Aliotta, bu idealist felsefeye karşı tavır aidi ve italya dışında egemen olan bilim felsefesi, realizm ve pragmatizm gibi öteki felsefe akımlarını yazı ve dersleriyle ülkesine tanıttı. Düşüncesinin en olgun dönemi sayılan 1917-1936 yılları arasında en çok pragmatizme ilgi duydu ve deney anlayışında W. James ile birleşir gibi oldu. Pragmatizmi eleştirerek geliştirmeyi amaçlayan Aliotta’ya göre deney, metafizik ve dinsel de olsa herhangi bir bilginin doğruluğunu temeliendirme aracıdır. Deney; yalnızca laboratuvar teknikleri değil, insan etkinliğinin herhangi alandaki bir tür sınama ve yanılma sürecidir. Deneyin başarısı çatışmanın elenmesine ve uyumun bir dereceye kadar gerçekleştirilmesine bağlıdır. Sağduyu, bilim ve felsefe, bireylerin deneyleriyle birlikte düzenledikleri adımlarıdırlar. Onun felsefesinin anatemaiarı arasında dünyanın belirlenemezliğı ve görece tekbiçimliliği, insan kişiliğinin değeri ve gerçekliğin aşkıniığı, kişiliklerin çokluğu (Pluralizm) ve bunların bir birliğe doğru (monizm) yönelmesi, insanın yarattığı değerlerin sürekli ve değişmezbir özellik göstermesi ile bunu güvence altına alan Tanrı’nın varlığı gibi temel önermelerin bulunduğu söylenebilir. Aliotta çağdaş anlamda akılcı bir entellektüalizmin temsilcisidir. Başlıca yapıtları: Relativismo e idealismo (Görecelik ve idealismo) 1922; La Teoria di Einstein (Einstein’in Kuramı) 1922; Öpere Complete (Bütün Eserleri Cilt) 1942-54.
Sağlık Ana Sayfa
