RRR
Avrupa’nın maden, tarım ürünü, kah ve ve şeker isteğine köle dayanmıyordu. Zor koşullar nüfusun hızla azalmasına yol açıyordu. Günümüzde yapılan araştırmalar sömürge öncesinde Meksika’nın nüfusunun 35 milyon olduğunu ortaya koyuyor. And Dağları yöresinde yaşayan yerliler de yaklaşık bu sayıdaydı; Orta Amerika yerlileri 13 milyon, Maya, inka ve Azteklerse 70 – 90 milyon kadardı. Oysa 1650′lerde toplam yerli nüfus 3.5 milyon kalmıştı. Kalanlarsa fetihte görev almış komutan ve askerlere yağmadan sonra kurdukları madenlerde ve çiftliklerde çalışmak üzere köle olarak verilmişti. Hernan Cortes’e 25.000′e yakın köle verilmesi Kızılderililerin nasıl bir durum içinde olduklarının belirtisidir. 1545′te bugünkü Bolivya’da yer alan Potosi’de zengin gümüş yatakları bulundu, bunu Meksikadaki Zacatecas ve Guanajuto yataklarının bulunuşu izledi. Yine aynı dönemde gümüş cıva alaşımı keşfedildi ve düşük ayarlı gümüş yapımı gerçekleşti. Bluefledst altın madenindeKızılderililerköle oiarak çalıştırılarak altınlar gemilerle ispanya’ya taşınıyordu. Bu tarihte ispanya tacı ipotek altındaydı. Din savaşları, kilisenin bitmek tükenmek bilmeyen masrafları ve sömürge yayılmacılığının doğal sonucu olarak ortaya çıkan besin ve meta isteğindeki beklenmedik artışlar ispanya ve Portekiz’e yaradığı kadar Avrupa’nın gelişimine de katkıda bulunuyordu. 1503 – 1660 yılları arasında Amerika’dan 185 ton altın, 16.000 ton gümüş Avrupa’ya aktı. Bu rakamlar tüm Avrupa rezervinin 3 katıydı. Başka deyişle 1660′a dek Amerika’dan sökülüp alınan altın ve gümüş; 1650 -1780 yılları arasında Hollanda Doğu Hindistan Kumpanyasfnın Endonezya’dan yağmaladıklarıyla, Fransa’nın 18. yy boyunca zenci köle ticaretinden sağladığı kazançların, ingilizlerin Antillerdeki ticaret ve Hindistan yağmasıyla oluşturdukları kârların ve 1880′lerde tüm Avrupa’da sanayi alanlarına yatırılan sermayelerin toplamından 2 kat fazlaydı. Ancak ispanya kendi sömürgelerindeki .ticaretin % 5′ini denetliyordu. Ticaretin üçte biri Hollandalıların, dörtte biri Fransızların, beşte biri Cenevizlilerin onda biri ingilizlerin ve Almanların elindeydi. Özellikle Flamanlar, ispanya ekonomisi üzerinde olduğu kadar ispanya kralı üzerinde de etkindiler. Bu etkinlikten yararlanarak Amerika’ da madenlerin ve toprak sahiplerinin gereksinim duydukları yeni işgücünü karşılamak için Afrika’dan zenci köle götürüp satma iznini aldılar. Böylece Afrika bir zenci köle avlama alanı olmaya başladı.Amerika’nın ekonomi yapısı da ana sömürge ülkesi ispanya’nın ekonomi yapısına bağlıydı. Madenden besin üretimine varıncaya tüm süreçler boyuncaİspanya’nın yani Avrupa’nın kendisinden beklediğini üretmekteydi. Sömürgedeki kiliseden izinli yerli köle sahibi maden işleticileri, toprak sahipleriyle tüccarlar da üretimi ve piyasayı çeşitlendirmekten yana değillerdi. Yerlilere karşı yapılan bu baskılar birçok Kızılderili ayaklanmasına yol açtı. 1781′de imparatorları soyundan gelen Tupal Amaru geniş çaplı bir ayaklanma başlattı. Bolivya’yı büyük ölçüde ele geçirdi.Köleliği, vergileri kaldırdı. Cuzco1 ya yürüdü, ancak adamlarından birinin ihanetiyle yakalandı. İspanyol yönetimi Amaru’yu ve onunla kanbağı olan herkesi öldürttü. Meksika’da da Hidalgo ve Morelos adlı iki din adamı Kızılderilileri ayaklandırdı, ancak yakalanarak kurşuna dizildiler.18. yy’da Brezilya’da çıkarılan altın 16. ve 17. yy’da ispanya’nın sömürgelerinden elde ettiği altının üstündeydi. 1700′ de Brezilya’nın nüfusu 300.000, 1800′deyse 3 milyondu. Sömürgecinin gözü altından başka birşey görmüyordu. 1703′te ingiltere ile imzalanan antlaşmayla ingiliz tüccarlar birçok ticaret ayrıcalığı kazandılar. Bu ayrıcalıklarla Portekiz kendi iç ekonomisinin gelişimini engellediği gibi Brezilya’da da sanayinin doğuşunu engelledi. Krallık 1715′fe şeker işletmelerinin çalışmasını, 1729′ da maden bölgesinde yeni yol yapımını suç ilan etti. 1795′te de tüm dokuma tezgahlarını kaldırttı. ingiltere Portekiz ve sömürgelerini öylesine ekonomi açısından etkisine aldı ki haftada 25.000 kilo Brezilya altını Londra’ya gelmeye başladı.Fethin tek amacı altın ve gümüş arayışıydı. Ancak Avrupa için kraliçelerin çeyizinde yer alan şeker, bu Yenidünya’ da oldukça boldu.
Diğer Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
Sağlık Ana Sayfa