RRR
Papa bir adım daha ileri giderek Afrika’yı Portekizlilere, tüm bilinmeyen topraklan, keşfedilmiş ve keşfedilecek yerleri de ispanya’ya (Castilla Hanedanı’na) armağan ettiğini bir kararnameyle duyurmuştu. Yine 1508′de papalık, yayınladığı yeni bir kararnameyle Yeni Dünya’da kesilecek vergilerle kilise üzerindeki koruma ve esirgeme yetkisini ve tüm kilise gelirlerini toplama hakkını da ispanya’ya veriyordu, işte ispanyolların yağma, fetih, soykırım kokan Amerika destanları Hıristiyanlıkla daha başlangıçta içice böyle başlıyordu.ispanyollar Amerika’ya ayak bastıklarında anakarada kültürel yapılanmalar içinde yüzlerce bağımsız topluluk kabile yaşamı sürüyordu. Bunlardan Meksika, Guatemala bölgesinde yaşayanlar Aztek Konfederasyonu içinde; Guatemala’nın Honduras Körfezi kıyıları,Yukatan bölgesi, Honduras, Nikaragua, Kostarika ve Panama’nın olduğu Orta Amerika’da Maya yerleşmesi; Kolombiya’nın güneyi, Ekvador, Peru, Bolivya, Şili’nin kuzeyi, Brezilya’nın ormanlık alanlarındaysa güçlü inka imparatorluğu ileri bir uygarlık düzeyi içinde görkemli bir yaşam sürüyordu, ilkin Bahama adalarına yerleşen İspanyollar 1511 ‘de Küba’ya egemen oldular. 1518′de Herrnan Cortes 100 denizci, 508 asker, 16 at, 5 kundaklı yay, 10 tunç top, az sayıda arkebüzle o çağda Madrit’den 5, Sevilla’dan 2 kat kalabalık Aztek başkenti Tenochtitlan’a girdi, yağmaladı. 1521′de Tenochtitlan’ı yeniden fethetti 1523′te Pedro de Alvarado, Orta Amerika’yı fethe girişti ve Maya yerleşimini yağmaladı. 1530′da Portekizliler 1494′te ispanya ile imzaladıkları ve Papaca çizilen ayırım çizgisinin ötesinde kalan Amerikan topraklarını işgal hakkını tanıyan Tordesillas Antlaşmasfna dayanarak Brezilya’ya çıktı ve ilk yerleşim merkezlerini kurdular. 1533′te Francisco Pizarro 180 asker ve 37 atla 100.000 Kızılderiliden oluşan inka ordusunu yenerek inka imparatorluğu’nu ele geçirdi. 1540′ta Pedro de Valdivia, Atacama Çölü’nü aşarak bugünkü Şili’nin başkenti Santiago’yu kurdu. Daha kuzeyde Chaco ele geçirilince ispanyollar Peru’dan Amazon’un denize döküldüğü yere kadar uzanan Yeni Dünya topraklarında egemenlik kurdular. Görkemli inka ve Aztek imparatorluklarının yüzbinlere varan kuvvetlerinin yenilgisi ve imparatorlukların çöküşü; iki dünya arasındaki gelişim eşitsizliği, at, zırh ve ateşli silahlar karşısında düşülen şaşkınlık, sömürgecilerin başvurdukları ihanet ve düzen yöntemleri, bakteri ve virüslerin yol açtığı salgın hastalıklara karşı bağışıklı olmayışlarına dayanıyordu. Bu egemenlik, altın ve gümüş yağması, kızılderililerin soykırımı ve Hıristiyanlığın yayılmasının sonuçlarıydı. Kolonilerdeispanyol ve Portekiz kolonilerinin örgütlenişleri birbirine çok benziyordu, ispanya Amerikası tepeden tabana bir örgütlenme yansıtıyordu. Örgütlenmenin en başında Meksika ve Orta Amerika’yı kapsayan Yeni ispanya daha sonra Yeni Granada, Kolombiya ve Venezüella’nın oluşturduğu Terre Ferme, Şili ile birlikte Peru, Arjantin, Uruguay, Paraguay ve Bolivya’nın oluşturduğu La Plata yer alıyordu. Her kademede bir kral naibi yönetici durumdaydı. Kral naipleri encomienda ‘denilen çalışma, maliye, yönetim ve adalet konularında kendine yardımcı kurullarla çalışırdı. Dağlık ve ulaşım zorluğu olan bölgelerde bir genel komutan ve ayrı encomienda vardı. Encomiendaların altında Corregiderros denen memurlara bağlı corregimientolar bulunurdu. 16. yy’ dan başlayarak başında emrine yüzlerce köle verilen ve birinci görevi onları Hıristiyanlaştırmak sonra da köle yapmak olan bir Encomendere’nm yönetimindeki encomiendalar güçlendi. Encomiendalar tüm ıKızılderiliieri köle . sayıyordu. Bunların çocukları ve torunları da köle olacaktı. 1601′de kral III. Filipe encomiendalarda değişiklik yapmak istediyse de bunlar hep kâğıt üzerinde kaldı. Çünkü düzenleme isteğinin ardından artan giderler için daha çok maden isteniyordu. Bu da kölelerin daha çok çalışması ya da yeni köleler demekti. 1636′da başlayan encomienda uygulaması, 3 kuşağı köle olarak aldığı için yeniden köleliği uzatmak gerekiyordu. Bu amaçla encomiendaların baskısıyla 1629′da kalıtımsal kölelik 3 kuşağa 1704′te 4 kuşağı kapsayacak biçimde uzatıldı. Ancak
Diğer Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
Sağlık Ana Sayfa