Batı yarımkürede Yeni dünya olarak da adlandırılan 72° kuzey 54° güney enlemleri arasında kalan karalar bütünü. Yüzölçümü adalarla birlikte 42.300.000 km2, toplam nüfusu 623 milyon (1981).ORTA AMERİKA, Kuzey Amerika ile Güney Amerika’yı birbirine bağlayan bir kıstaktır. Orta Amerika kıstağı, Guatemala’dan Panama’ya kadar dolambaçlı bir yol izlemesine karşın, genelde kuzeybatıdan güneydoğuya doğru yönelir. 7°-19° Kuzey ve 77°-93° Batı enlemleri arasında bulunan kıstağın büyük bölümü Büyük Okyanus ve Karaib Denizi ile çevrilidir. Yüzölçümü 800.000km2 olan Orta Amerika’nın nüfusu 19 milyondur (1976).Yüzey şekilleri ve Jeoloji. Kuzey Amerika ile Güney Amerika’yı birbirine bağlayan Orta Amerika kıstağı, bir tanımlamaya göre Meksika’daki Tehunantepec’ den Panama ile Kolombiya arasındaki sınıra dek uzanır. Siyasal sınırlara ağırlık veren bir başka tanımlama eğince, kıstak Guatemala’dan uaşlayarak, Panama boyunca uzanır. Kıstakta yaşa-yanlarsa Guatemala, El Salvador, Honduras, Nikaragua ve Kostarika ile Belize’de (ingiliz Honduras’ı) oturanları Orta Amerikalı olarak kabul etmektedirler. Ancak Panama ya da beş devletin üye olduğu OCAS (Orta Amerika Devletleri Örgütü) ve CACM’ye (Orta Amerika Ortak Pazar Örgütü) katılma çağrısı yapıldığından, Orta Amerika’ya ilişkin coğrafya ve yerel kavramların özdeşleşmesi beklenmektedir. Orta Amerika kıstağının genişliği 80-400 km arasında değişir. Guatemala, Meksika sınırıyla Panama-Kolombiya sınırı arasındaki hava yolu uzaklığı 1.850 km’ dir. Orta Amerika’nın aşağı kuzey enlemlerde yer alması, bir kıstak olarak dolambaçlı bir yön izleme eğilimi göstermesi, iki yanında ılık suların bulunması ve dağların her yana yayılması yüzey şekilleriyle iklimi belirleyen başlıca özelliklerdir.Amerika anakarasının en az yerine oturmuş bölümünü oluşturan Jura devrinde ortaya çıkmış dağlar üzerinde güçlü yanardağlar sıralanır. Bunların en önemlileri Alaska, Meksika ve And Cordiilerası’nın yanı sıra Orta Amerika’nın çeşitli bölgelerinde toplanmıştır. Panama kıstağı da çoğu kez yıkıcı deprem ve yanardağ etkinliklerine sahne olan ince ve dayanıksız bir şerit durumundadır. Dağlar. Orta Amerika’da Guatemala’ dan güneydoğuya doğru uzanan ikisi büyük üç dağ sistemi vardır: Güneyde Nikaragua’ya kadar uzanan Kuzey Dağları (Cordillera Norte) ve Güney Dağları (Cordillera Sur). Bu iki sistem bölgeyi tümüyle dağlık bir yapıya kavuşturur. Büyük Okyanus kıyılarından yükselen dik bayırlar 1.400-3.050 nVlik yüksekliklere ulaşır. Bu dağlık bölgenin üzerindeki yaklaşık 250 simetrikyanardağ konisinin bir bölümü hâlâ etkindir. Orta Amerika’ daki dağların bir kesimi çok eskidir. Guatemala, Nikaragua’nın kuzey ve Honduras’ta yer alan dağların büyük bölümünün, uzun zaman önce Meksika’ nın Chiapas eyaletindeki dağlarla birlikte büyük bir adanın omurgasını oluşturdukları sanılmaktadır. Kıstağın öteki bölümlerindeki adalar jeoloji yönünden daha gençtir. Yükseklikleri 846-4210 m arasında değişen ve zaman zaman etkinlik gösteren düzinelerce yanardağ, kıstağın genişlediği yerlerde Büyük Okyanus yanında toplanmıştır. Ancak bunlar kıstağın inceldiği Kostarika ve Panama’ya kadar yayılırlar.Ovalar: Nikaragua’da Fonseca Körfezi’ nden Managua ve Nikaragua gölleriyoluyla, göllerin Karaibler yanındaki San Juan Irmağı akaçlama alanına kadar yayılan çukur bir ova uzanır iklim. Kıstağın tüm bölgelerinin ılık deniz sularına yakın sayılabilecek bir konumda bulunması, mayıs-ekim ayları arasında birçok alanın bol yağış almasını sağlar. Yıllık yağış ortalaması, yüksekliğe bağlı olarak 500-5.000 mm arasında değişir: Karaib kıyıları ve özellikle kuzeydoğudan esen alizelerin etkisinde kalan dönemeçli bölümler, yıl boyunca en çok yağış alan kesimlerdir. Kıstağın iç kesimleri, kıyılara oranla daha kuraktır ve kimi bölgelerse tam anlamıyla kuraktır. Dağların yükseldiği alanlarda ısının düşmesine karşın, bu düşüş önemli boyutlarda gerçekleşmediğinden kar yağışı hemen hemen görülmez. Bölgenin yıllık ortalama ısısı 25°C’dir ve yazla kış arasında 10°C’yi aşmayan ısı değişiklikleri görülür.

Diğer Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji