RRR
Atlas Okyanusu kıyılarını, ve Kıyı Ovası’nı oluşturan akyalarla tortular yumaşak ve kolaylıkla aşınabilir nitelikte olduğundan, tepelerin çoğu alçak ve yuvarlaktır.Kiyı. Ovası’nın yumuşak kayalarının Piedmont’a dayandığı yerlerde akarsuların çoğu çavlanlar geliştirmiştir. Çav-lanların daha çok Piedmont kenarında oluştuğu bu bölgeye Fail üne adı verilir. Merkez Ovası. Doğudaki Appalaş Dağları ile batıdaki Kayalık Dağlar arasında ülkenin büyük iç düzlüğü uzanır. Bu alan iki bölgeye ayrılır: Merkez Ovası ve Büyük Ovalar.Ülkenin önemli bir kesimini kaplayan Merkez Ovası, kimi yerlerde dağlık kütlelerle parçalanmıştır. Kentucky ve Tennessee’de alçak yaylalar, Appalaş Yaylalarfndan Ohio ve Mississippi ırmaklarınca akaçlanan daha düz bölgelere geçiş yapar. Kayaların hafifçe kıvrılması ve bunu izleyen aşınma, Bluegrass ve Nashville havzaları adını taşıyan iki düzlüğün oluşumuna yol açmıştır. Verimli topraklarla örtülü bu havzalar tepelik bölgelerle çevrelenmiştir. Mişsouri’nin güneyinde ve Arkansas’ın kuzeyinde Appalaş Yaylaları’na benzer tepelerle kaplı bir alan olan Ozark Yaylası uzanır. Little Rock’ın batısındaki Ouachita Dağları sırtlarının kuzey-güney yönünden çok doğu-batı doğrultusunda uzanmaları dışında, Appalaş Dağlarındaki Ridge ve Valley alanlarına benzerler.Kuzeyde VVİsconsin ve Minnesota’da iç ovanın yassı bir biçimde uzanan kayala-rıyla yaşlı, kristal biçimindeki kayalar birbirlerini örter. Superior Upland. adını taşıyan bu bölge Michigandaki Keewe-now Yarımadası’nı da kapsar. Merkez Ovası’nın büyük bölümü Missis-’ sippi Irmağı ile kolları Ohio ve Missouri’ ce akaçlanır. Appalaşlar’ın batı eteklerinden, New York’un güneyinden aldığı suyu Tennessee ve Alabama’nın kuzeyine ulaştıran Ohio Irmağı’nın başlıca kolları Allegheny, Monongahela, Kanawha, Big Sandy, Kentucky, Cumberland ve Tennesseedir. Mississippi’ nin üst bölümlerini Minnesota, VVİsconsin ve İllinois ırmakları besler. Missouri Irmağı’nın akaçlama havzasının büyük bölümü Büyük Ovalar’da yer aldığından, ancak alt kesimleri Merkez Ovası’nda akar.Merkez Ovası’nın yalnız küçük bölgeleri Mississippi Havzası dışındaki akarsu-larca akaçlanır. Minnesota ve Kuzey Dakota’nın bir bölümü, suları sonunda Hudson Koyu’na ulaşan kuzeydeki Kırmızı Irmakça akaçlanır. St. Lavvrence-Büyük Göller Sistemi de Merkez Ovası’nda önemli yer tutar. St. Lavvrence akaçlama havzası, anakara içlerine dek sokulan (3.200 km) bir dizi tatlı su gölünden oluşur. Ancak, bu su kütlelerine dökülen ırmaklar, göl kıyılarından birkaç mil uzaklaşabildiklerinden, akaçladıkları alan oldukça sınırlıdır. Büyük Göller ve St. Lavvrence Deniz Yolu, iç limanlara ulaşımı sağlayan önemli bir hat oluşturur. Büyük Ovalar. Kayaiık Dağlar’ın doğu kenarı boyunca Kanada’dan Meksika’ya dek uzanan Büyük Ovalar iç ovanın daha yüksek kesimidir. Bu ovalar kuşağının genişliği, 480 km (Teksas’ın batısı ve New Mexico) ile 800 km (Kuzey Dakota’nın batısı Ve Montana) arasında değişir. Yükseltiyse 600 m (doğu kenarında deniz düzeyinin üzerinde) ile 1.500 m (batıda Kayalık Dağlaryakınında) arasında değişme gösterir. Büyük Ovalar’ın önemli bölümünü yüksek bir yaylanın oluşturmasına karşın, bölge küçük bir dağlık alanı da içerir. Black Hills adını taşıyan bu bölgede, Güney Dakotadaki Harney Peak’de yükseklik 2.207 m’ye ulaşır. Bu dağlık bölge, kubbe biçimindeki bir alanı örten tortul kayaların aşınması sonucu oluşmuş ve böylece alttaki kristal biçimindeki kayalar açığa çıkmıştır.Büyük Ovalar’ın doğu kenarı, dik bir sırtla Merkez Ovasındaki alçak düzlüklere doğru alçalır.Kayalık Dağlar. Büyük Ovalar’ın batısında anakaranın belkemiğini oluşturan Kayalık Dağlar uzanır. Alaska’nın kuzeyindeki Broots Sıradağlarından New Mexico’nun kuzeyindeki Sangre de Cristo Sıradağları’na dek yayılan Kayalık Dağlar, anakarayı bölen en önemli su hattını oluşturur Bu hattın batısında kalan akarsular Büyük Okyanus’a ya da iç kesimlerdeki göllere dökülürken, doğusundakiler Meksika Körfezi’ne yönelir.Ülkenin en büyük dört ırmağı bu hat üzerinde doğar. Güneydoğu yönünde ilerleyen ırmaklardan Missouri, Mississippi’ ye, Rio Grande, Meksika Körfezi’ne doğru akar. Güneybatıya doğru akarken güneye kıvrılan Colorado, Kaliforniya Körfezi’ne, batıya doğru ilerleyen
Diğer Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
Sağlık Ana Sayfa