Bir dize, bir (beyit), bir cümlede aynı ya da yakın sesli ünsüzlerin, benzer hecelerin yinelenmesiyle sağlanan uyumun ve bu sanat ustalığının adı. Latinceden Fransızcaya geçen sözcük bir edebiyat terimi olarak dilimizde de kullanılmaktadır. Nazımda ölçü (vezin), uyak (kafiye) yedek (redif) gibi uyum sağlayıcı öğelerle yetinmeyen ya da günümüz sanatçıları gibi bu klasik değerlere değer vermez görünen nice şair ve yazar, daha çok ünsüz harflerin ustaca yinelenmesiyle sağlanan ses etkisine önem verirler. Böylece şiirde ve düz yazıda, uyaklar gibi hep aynı yerde, dize sonunda bulunan ses benzerlikleri yerine, dizeye, koşaya, cümleye dağıldığı için ilk anda ayırt edilmeyen aliterasyon kullanımını yeğlerler. Dede Korkut kitabının nazma benzeyen konuşma bölümlerinde belki de ölçü ve uyak kaybolduğu için açık aliterasyon örnekleri iyice belirgindir; her satırın baş harflerinin aynı ünsüz olmasına özellikle dikkat edilmiştir. Fırtınalı bir denizin kıyıda yarattığı etkiyi Tevfik Fikret “Balıkçılar”da şu iki dizeyle anlatır (r’ler): Dışarda gürleyerek kükremiş bir Döverdi sahili binlerce dalgalar asabi Yahya Kemal Beyatlı’dan tek dize (ç’ler): Çini bir kâsede bir çin çayı içmekteydi Batı dünyasının edebiyatlarında olduğu gibi bizim edebiyatımızda ve folklor ürünlerimizde güzel ve etkili aliterasyon örneklerine çok rastlanır. Bu kullanım, şair ve yazarın özgün buluşlarını, dikkatli emeğini, dile egemen olma yeteneğini yansıtır.

Ansiklopedimizin içinde Google destekli arama yapın.

. You can leave a response, or trackback from your site.

Sağlık Ana Sayfa Biyografiler Akademisyenler, Antropologlar (İnsanbilimciler), Arkeologlar Askerler > Besteciler Bilim Adamları Biyologlar Coğrafyacılar Dansçılar Denizciler Devlet Adamları - Politikacılar Dilbilimciler Din Adamları Diplomatlar Doğa Bilimciler Düşünürler Edebiyatçılar Eğitimciler Ekonomistler Felsefeciler Fizikçiler Fotoğrafçılar Gazeteciler Gezginler Gökbilimciler Gravürcüler Heykeltraşlar Hukukçular İktisatçılar İmparatorlar-Hükümdarlar İş Adamları İstatistikçiler Karikatürcüler Kaşifler Kimyagerler Koreograflar Mankenler Matematikçiler Mimarlar Minyatürcüler Mucitler Mühendisler Müzisyenler Oryantalistler Osmanlı Padişahları Pilotlar Psikologlar Ressamlar Şairler Sanatçılar Sanatkarlar Sendikacılar Seramik Sanatçıları Sinemacılar ve Tiyatrocular Sosyologlar (Toplumbilimciler) Sporcular Araba Yarışçıları Futbolcular Tarihçiler Tıpçılar Veterinerler Yazarlar Yöneticiler Yönetmenler

Toplum ve Yaşam Toplum Millet Aile Antropoloji Hayvanlar Sosyoloji Cinsellik Ev Evlilik Felsefe Aşk Biyografiler

Bilim ve Teknoloji Bilim Bilgisayar Bilim Kurgu Matematik Aritmetik Arkeoloji Biyoloji Bilim Adamları Bilişim Ekonomi Fizik Yıldızlar Astronomi Uzay Arkeoloji Jeoloji Nükleer Enerji Kimya Zooloji Mantık Pedagoji Enerji Elektronik Elektrik Telekomunikasyon Teleskop Ses Tıp Tarım

Kültür Kültür Dil Tarih Edebiyat Eğitim Felsefe Adet Müze Müzik Mitoloji Basın Spor Sinema Tiyatro Coğrafya İklim İlçeler İller Biyocoğrafya

Din ilahiyat Allah Musevilik Hristiyanlık Kuran-ı Kerim Mitoloji