Eğim Hesaplama
iki nokta arasındaki yükselti farkının bu iki nokta arasındaki yatay uzaklığa oranlanmasıyla eğim bulunur. Yol uzunluğu ile eğim ters orantılıdır. Yol uzunluğu artarsa eğim ...
DEVAMI...>>
Eş Yükselti Eğrilerinden Profil Oluşturalım
Profil çıkarımı yalnızca izohips yöntemine göre hazırlanan fizikî haritalardan yapılabilir. Bu işlem için önce haritada profili çıkarılacak noktalar tesbit edilir. Bu ...
DEVAMI...>>
Yer Şekillerinin Çizgilere Yansıması
izohips haritalarında yer şekilleri farklı çizimlerle ve işaretlerle gösterilir. Bir izohips haritasında çizgilerin durumuna bakarak o yerin yer şekilleri hakkında bilgi sahibi ...
DEVAMI...>>
ARAZI REHBERİMİZ: ÇİZGİLER
Yeryüzü şekillerinin haritalarda farklı yöntemlerle gösterildiğini daha önceki bölümlerde anlatmıştık. Bu yöntemlerden en yaygın olarak kullanılanı izohips yöntemidir. Deniz seviyesine göre aynı yükseltiye ...
DEVAMI...>>
Uluslar Arası Saat Dilimleri
Ülkeler arasındaki iletişimin gelişmesiyle günümüzde saat karışıklıklarını önlemek amacıyla uluslar arası saat dilimleri düzenlenmiştir.
Dünya üzerindeki 360 meridyen, gün süresi olan 24 saat ...
DEVAMI...>>
Güneş'in gün içindeki konumu
Aynı meridyen üzerindeki noktalar Güneş'in karşısından aynı anda geçerler. Bu nedenle aynı meridyen üzerindeki noktaların yerel saatleri aynıdır. Dünya'nın batıdan doğuya doğru ...
DEVAMI...>>
Her Noktaya Ayrı Bir Saat: Yerel Saat
Gün içinde Güneş'in hareketlerini gözlemlediğimizde Güneş'in doğudan batıya doğru hareket ettiğini görürüz. Aslında bu durum, Dünya'nın kendi çevresinde dönmesinden ...
DEVAMI...>>
Meridyenlerin başlıca özellikleri şunlardır:
® iki meridyen arasındaki uzaklığın en geniş olduğu yer ekvatordur. Ekvator üzerinde iki meridyen arası uzaklık 111 km'dir. Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe ...
DEVAMI...>>
Paralellerin başlıca özellikleri şunlardır:
® Ekvatorun kuzeyinde kalanlara kuzey paralelleri, güneyinde kalanlara güney paralelleri adı verilir.
® Ekvatorun 90 tane kuzeyinde, 90 tane güneyinde olmak üzere toplam ...
DEVAMI...>>
Haritalarda Alan Hesaplaması
Haritalarda herhangi bir ilin ya da bir gölün alanını hesaplayabiliriz. Bunun için şu formülü kullanırız.
Haritada Ölçülen Ölçeğin Paydasının Gerçek Alan= Alan ...
DEVAMI...>>
Haritalarda Uzunluk Hesaplaması
Haritalarda iki merkez arasındaki uzaklığı hesaplayabiliriz. Bunun için şu formülü kullanırız.
Gerçek Uzunluk =
Haritadaki Ölçeğin Uzunluk ...
DEVAMI...>>
Haritayı Oluşturan Unsurlar
Haritalarda bazı özellikleri göstermek için semboller kullanılır. Bu sembollerin ne anlama geldiği harita anahtarı (lejant) adı verilen bölümde gösterilir. Lejant, bir yönüyle haritanın ...
DEVAMI...>>
HARİTALARLA YOLCULUK
Günlük hayatımızda bir çok alanda haritalardan faydalanırız. Örneğin, daha önce gitmediğimiz bir şehirde ziyaret edeceğimiz yerleri harita yardımıyla rahatlıkla bulabiliriz.
DEVAMI...>>
Silindirik Projeksiyon
Harita alanı kürenin çevresine silindir şeklinde sarılarak, küre üzerindeki şekiller kâğıt üzerine yansıtılır. Ekvator çevresinde bozulma az iken, kutuplara gidildikçe bozulmalar artar. Çoğunlukla kara ...
DEVAMI...>>
Düzlem Projeksiyon
Küreye herhangi bir noktadan teğet geçen düzlem üzerine yansıtılmasıyla elde edilir. Bu yöntemde açılar korunurken, şekil ve alanlarda bozulmalar meydana gelir. Düzlem projeksiyonlar genellikle ...
DEVAMI...>>
Konik Projeksiyon
Kürenin çevresine koni şeklinde kâğıt sarılarak, küre üzerindeki paralel ve meridyenler koni üzerine yansıtılır. Bu yöntemle çizilen haritalarda şekil bozulmaları ortaya çıkar, ancak alanlar ...
DEVAMI...>>
PROJEKSİYON TİPLERİ
Dünya'nın küresel şeklinden dolayı harita çizimlerinde gerçeğe uymayan bozulmalar ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle haritalarda meydana gelecek bozulmaları azaltmak için projeksiyon yöntemleri geliştirilmiştir.
DEVAMI...>>
Özel Haritalar
Belli bir konunun uzmanları tarafından hazırlanan ve kullanılan haritalardır. Jeoloji, jeomorfoloji, toprak ve iklim haritaları gibi.
DEVAMI...>>
Genel Haritalar
Konuları gereği geniş bir kesim tarafından kullanılan fizikî, siyasî ve idarî haritalar ile beşeri ve ekonomi haritaları bu gruba girer.
DEVAMI...>>
Tarama Yöntemi
Eğim yönünde çizilen farklı boylardaki çizgilerle gösterilen bir yöntemdir. Eğimin fazla olduğu yerler kısa, kalın çizgilerle sık biçimde taranır. Eğimin az olduğu yerlerdeki çizgiler ...
DEVAMI...>>
Gölgelendirme Yöntemi
Yeryüzü şekillerinin güneş ışınlarını tepeden düşey olarak ya da herhangi bir yönden 45° açı ile aldığı varsayılır. Buna göre, ışık alan yerler açık renkle, ...
DEVAMI...>>
Renklendirme Yöntemi
Bu yöntemde yükseltisi aynı olan yerler aynı renkle boyanarak gösterilir. Her renk farklı yükselti basamağını gösterir. Hangi rengin hangi yükselti basamağını gösterdiği, haritanın ...
DEVAMI...>>
Kabartma Yöntemi
Bu yöntemde yükseltiler ve çukurluklar belli oranda küçültülerek, maket şeklinde kabartılarak gösterilir. Kullanılan yöntemler arasında yer şekillerini gerçeğe en uygun gösteren yöntemdir. Ancak, yapımı ...
DEVAMI...>>
İzohips (Eş Yükselti) Yöntemi
Harita çizim yöntemleri arasında en yaygın olarak kullanılan bu yöntemde, deniz seviyesinden itibaren aynı yükseltideki noktalar birleştirilir. Elde edilen eğrilerin incelenmesiyle ...
DEVAMI...>>
HARİTA BİLGİSİ
Haritalar, yeryüzünün tamamının veya bir kısmının belirli oranlarda küçültülerek düzleme aktarılmasıyla oluşturulur. Haritalardan çeşitli amaçlarla yararlanabiliriz. Özellikle arazi çalışmaları sırasında haritalar bize büyük kolaylıklar ...
DEVAMI...>>
MUHTEŞEM DÖRTLÜ: Atmosfer, Hidrosfer, Litosfer, Biyosfer
Yaşadığımız ortamı oluşturan ve aralarında sürekli etkileşim bulunan dört önemli unsur atmosfer, hidrosfer, litosfer ve biyosferdir. Dünya'mızı çepeçevre saran ve ...
DEVAMI...>>
DOĞAL UNSURLAR
Günlük yaşantısında insan, çevresindeki doğal unsurlarla sürekli etkileşim hâlindedir. Sıcaklık, yağmur, rüzgâr gibi iklim elemanları ile dağ, ova, mağara gibi yer şekilleri doğal unsurlardan ...
DEVAMI...>>
Biyoloji Bilimindeki Gelişmelerin İnsanlığa Katkıları
Günümüz insanı, biyoloji bilimindeki gelişmelerden daha fazla yararlanmaya çalışıyor. Yeniliklerden yararlanmaya çalışıldıkça yeni gelişmelere olanak sağlanıp insanlığa olan katkılar artıyor. Biyoloji ...
DEVAMI...>>
Biyolojinin Geleceği
Biyolojinin geleceği insanın geleceğiyle doğru orantılıdır dersek, biyolojinin önemi daha iyi anlaşılabilir. Çünkü biyoloji ve alt bilim dalları tarafından sağlanan yeni bilgi ve teknolojiler, ...
DEVAMI...>>
Biyolojinin Önemi
Biyolojinin öneminin giderek artmasının temel nedenleri, çevre sorunları, biyolojik ıslah yöntemleri, biyotek-nolojik çalışmalar ve tıp alanındaki gelişmelerdir. Biyoloji bilimine yeterli önem verildiğinde çevre, ...
DEVAMI...>>
Biyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi
Biyoloji temel fen bilimlerinden biridir. Canlıyı molekül düzeyinde inceler. Bu çalışmalarında kimya biliminden de yararlanır. Yeşil bitkilerdeki fotosentez mekanizmasını açıklamak için ...
DEVAMI...>>
Biyolojinin Uygulama Alanları
Günümüzde birçok meslek ve bilim dalı dolaylı ya da dolaysız olarak biyolojinin uygulama alanında bulunmaktadır. Örneğin; tıp, tarım, veterinerlik, su ürünleri, ekoloji, eczacılık, ...
DEVAMI...>>
Biyolojinin bu ana alt bilim dallarından her biri, canlıları ve canlılık olaylarını daha ayrıntılı inceleyebilmek için kendi içinde de alt bilim dallarına ayrılır. Bu bilim ...
DEVAMI...>>
Mikroplar Bilimi "Mikrobiyoloji"
Bir hücrelileri, virüsleri, bakterileri ve çıplak gözle görülemeyen çok hücreli canlıları inceler. Bunların yapısını ve görevlerini, yol açtığı hastalıkları araştırır.
DEVAMI...>>
Hayvanlar Bilimi "Zooloji"
Hayvanlar aleminde bulunan canlıların; yapısını, özelliklerini, çeşitlerini ve yaşama ortamlarını inceleyen bilim dalıdır.
DEVAMI...>>
Bitkiler Bilimi "Botanik"
Bitkiler aleminde bulunan canlıların; özelliklerini, yapısını, çeşitlerini ve yaşama ortamlarını inceleyen bilim dalıdır.
DEVAMI...>>
Biyolojinin Bölümleri
Yeryüzünde yaşayan canlılar, büyük bir çeşitlilik göstermekte, karada ve suda milyonlarca canlı türü bulunmaktadır, işte, bir taraftan bu büyük canlı çeşitliliği, bir taraftan da ...
DEVAMI...>>
Biyolojinin Konusu ve Tarihçesi
Biyoloji için "canlı bilimi" deyimini kullanabiliriz. Bütün canlıların temel özellikleri biyolojinin inceleme alanıdır. Canlı organizmaların yapılarını, davranışlarını, birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini, dağılım ...
DEVAMI...>>
Hücresel Yapıda olma
Virüslerin dışında kalan bütün canlı organizmalar, hücresel bir yapıya sahiptirler. Bazı organizmalarda bütün hayatsal olayları gerçekleştiren tek bir hücre varken, bazı canlılar ...
DEVAMI...>>
Büyüme ve Gelişme
Her canlı, hücre sayısını artırarak veya hücrelerindeki madde miktarını artırarak, belli bir büyüklüğe kadar gelişir. Bir süre yaşar ve ölür. Üreme ve ...
DEVAMI...>>
Üreme ve Çoğalma
Bireyler öldüğü zaman, canlı soyunun (türünün) devam etmesi gerekir. Bunun için, her canlı çeşidi eşeyli veya eşeysiz olarak çoğalır.
Bu olay (üreme), bireyin ...
DEVAMI...>>
Hareket Etme
Bütün canlılar aktif veya pasif biçimde hareket ederler. Bitkiler, bir yere bağlı olduklarından ve kas sistemleri olmadığından yer değiştiremezler.
Ama, yönelim ve ırganım gibi ...
DEVAMI...>>
Boşaltım Yapma
Organizmalarda, metabolik reaksiyonların gerçekleşmesi sonucunda, çeşitli artık ürünler oluşur. Bunların, hücreden ve canlı vücudundan uzaklaştırılması gerekir. Bu olaya ise boşaltım denir.
İnsanlar ve birçok ...
DEVAMI...>>
Duyarlı Olma
Her canlı organizma, yaşadığı ortamla sürekli temas halindedir. Bu temas sürecinde, çevresel değişimleri algılayarak, onlara karşı tepki davranışları oluştururlar.
Bu tepkinin niteliği ve niceliği, bitkilerle ...
DEVAMI...>>
Metabolizmayı Gerçekleştirme
Her canlı (birey), kendine özgü bazı molekülleri sentezler (özümleme) ve büyük molekülleri daha küçüklerine parçalar (yadımlama).
Yaşamın devamı için gerekli olan bu yapım, yıkım ve ...
DEVAMI...>>
Beslenmeyi Sağlama
Vücudun yapım ve onarımı, büyüme ve enerji üretme amaçları için, gerekli olan besinlerin temin edilmesine beslenme denir.
Üretici (ototrof) canlılar, sadece inorganik besinleri dış ortamdan ...
DEVAMI...>>
Solunum Yapma
Her organizma, hatta her canlı hücre, metabolizmasının devamlılığı için bir çok reaksiyonu (aktif taşıma ile madde alma, uyartılara tepki verme gibi) gerçekleştirebilir. Bu ...
DEVAMI...>>